Binnenland Bewaar

'Meeste winkeliers leven in verborgen armoede'

Chris Landwaard (63), eigenaar van een vintagewinkel aan de Haarlemmerdijk: 'Ik lijd al jaren verlies, maar ik denk niet aan stoppen want ik zit vast aan een huurcontract'
Chris Landwaard (63), eigenaar van een vintagewinkel aan de Haarlemmerdijk: 'Ik lijd al jaren verlies, maar ik denk niet aan stoppen want ik zit vast aan een huurcontract' © Rink Hof

De meeste zelfstandige winkeliers kunnen niet meer leven van de opbrengsten van hun zaak, zeggen diverse deskundigen. Je moet je afvragen of middenstander nog wel een volledige baan kan zijn.

Mensen vergelijken steeds vaker prijzen en zoeken de goedkoopste aanbieder

Steeds meer zelfstandige winkeliers dreigen onder de armoedegrens te belanden. Het merendeel van hen draait momenteel met verlies.
Onder Amsterdamse zelfstandigen met een eigen bedrijf in de detailhandel steeg het aandeel personen met een inkomen onder het wettelijk sociaal minimum van 25 procent in 2010 tot 28 procent in 2012, blijkt uit cijfers van het Bureau Onderzoek en Statistiek van de gemeente Amsterdam.

Dat cijfer is volgens hoogleraar Bedrijfskunde aan de Erasmus Universiteit Cor Molenaar nog geflatteerd. 'Het lijkt me aan de lage kant, want juist de laatste drie jaar is de situatie voor winkeliers ernstig verslechterd. Als ik accountants mag geloven, lijdt tussen de zestig en zeventig  procent verlies.'

Harde cijfers zijn volgens Molenaar, die onderzoek wil gaan doen naar de winstgevendheid van het mkb, lastig boven tafel te krijgen, doordat kleine zelfstandigen vaak veel verborgen kosten hebben.

Molenaar 'Winkeliers die het moeilijk hebben, keren zichzelf soms geen of te weinig salaris uit en als het winkelpand hun eigendom is, worden die kosten vaak ook niet doorberekend. Maar volgens de normale bedrijfseconomische normen draait meer dan de helft van de winkels momenteel met verlies.'

Koopgedrag
De afgelopen vijf jaar is de winst­gevendheid van winkels met meer dan 75 procent teruggelopen, stelt Molenaar. 'Het koopgedrag van consumenten is in korte tijd enorm veranderd. Mensen gaan steeds vaker prijzen vergelijken en vervolgens op zoek naar de goedkoopste aanbieder. En de komende jaren wordt dat alleen maar erger. Ik voorspel dat in de non-foodsector de prijzen de komende vijf jaar met een kwart zullen dalen.'

Alle kleine zelfstandigen hebben te lijden onder de nieuwe omstandigheden, maar de klappen komen het hardst aan in de modebranche, zegt Molenaar. 'Daar is de modebranche is de omzet de afgelopen jaren met zeventig procent gekelderd.'

Misschien moeten we af van het idee dat een winkel een fulltime bezigheid is, oppert hij. 'Waarom zou je op maandagen, dinsdagen en woensdagen  openblijven als je die dagen toch maar een fractie van je omzet haalt? Soms is het veel voordeliger om alleen 's middags en in het weekeinde open te gaan. Dan kun je er ook nog een andere baan naast hebben. Ik denk dat we steeds meer die kant zullen opgaan.'