Opinie Bewaar

Keurige boeven

Ewald Engelen
Ewald Engelen © Floris Lok

Het is bijna een jongensboek: een Amerikaanse onderzoeksjournalist die na drie jaar speurwerk wordt beloond met een harde schijf met het complete klantenbestand van twee grote trustkantoren: 260 gigabytes, in totaal 2,5 miljoen documenten, waaronder 2 miljoen e-mails, vier grote databestanden en een half miljoen excel sheets, pdf files en andere documenten.

 
Het grootkapitaal is een ontketend monster

En daarmee kreeg de baas van het International Consortium of Investigative Journalism (ICIJ) - want over die hebben we het - zeldzame data in handen over 122.000 brievenbusmaatschappijen, hun eigenaren, managers en gebruikers, verspreid over tien belastingparadijzen.

Om deze schatkist eens goed uit te pluizen, verzamelde het ICIJ 86 collega's uit 46 landen. Donderdag presenteerden The Guardian, Le Monde en de Süddeutsche Zeitung de eerste resultaten van het monnikenwerk onder de titel Offshore leaks.

Nogal wat politici en bestuurders uit beschaafde en minder beschaafde landen blijken de weg naar de paradijzen te vinden. Vooral plutocraten ontduiken op grote schaal hun solidariteitsheffing (belasting) via brievenbusroutes. Ook maken nogal wat frauduleuze beleggingsfondsen gebruik van deze routes. Tot slot blijken alle grote internationale advocatenfirma's, accountantskantoren en banken (UBS en Deutsche Bank) een dik belegde boterham te verdienen aan het verduisteren van inkomens en vermogens.

Explosief natuurlijk. En toch ben ik er niet gelukkig mee. Het leidt de aandacht maar af van de echte boeven. De piraterij van plutocraten, fraudeurs, zichzelf verrijkende politici en andere dolende zielen is namelijk kinderspel vergeleken bij de legale belastingontwijking door de keurige blazerbrigade die multinationals als Shell, Philips, Unilever, Amazon, General Electric, Wall Mart en Volkswagen aanvoert.

Sinds de ruige bevrijding van het statelijk begrensde kapitalisme aan het eind van de jaren zeventig is het grootkapitaal een ontketend monster geworden dat staten en dus burgers meer en meer naar zijn pijpen laat dansen. Minder vennootschapsbelasting, dan krijgt u minder belasting. Minder sociale lasten, dan krijgt u minder sociale lasten. Meer subsidie? Dan krijgt u meer subsidie. Minder gezeur over bonussen omdat u anders vertrekt? Oké, wij houden onze bek wel.

Daar hoort ook de verdediging van het Nederlandse belastingparadijs tegen azijnzeikerds als ondergetekende bij door kritiek op belastingontwijking te pareren met vestigings-, werkgelegenheids-, inkomens- en andere kulargumenten. En door de terechte ophef naar aanleiding van Offshore leaks politiek te misbruiken door mooie sier te maken met streng optreden tegen plutocratische en frauderende krabbelaars om de grootkapitalistische blazerbrigade buiten schot te houden.

Reken maar dat Weekers, geholpen door zijn socialistische vrindjes, deze kans met beide handen aangrijpt.