DEN HAAG - Na het faillissement van DSB Bank staat weer een van 's lands grootste tussenpersonen aan de rand van de afgrond. Kredietbemiddelaar Afab van de 37-jarige multimiljonair Maasbert Schouten zit in zwaar weer. De overeenkomsten met DSB zijn groot.

Net als Dirk Scheringa heeft Schouten als selfmade man zijn imperium vanuit het niets opgebouwd. Waar Scheringa begon in een rijtjeshuis, bouwde begin twintiger Schouten in 1993 zijn conglomeraat onder de naam Amsterdams Financieel Advies Bureau op vanuit een kleine ruimte in een kantorencomplex in Amsterdam. Ironisch genoeg was dat op dezelfde verdieping waar Consument & Geldzaken nu de belangen behartigt van mensen die slachtoffer zijn van slechte finan­ciële producten.

Inmiddels is Afab een conglomeraat van vijftien bedrijven, allemaal gericht op consumentenkrediet. ''De Afab-klant is iemand in een rijtjeshuis, met twee kinderen en een Opel Astra die ook graag een dakkapel wil, zei Schouten eerder in een interview. En net als de leenbedrijven van Scheringa, leek er ook aan de groei van kredietverlener Afab geen einde te komen.

Afab claimt met een omzet van 100 miljoen euro en een winst van 35 miljoen euro over 2007 de grootste kredietbemiddelaar van Nederland te zijn. De jaarrekeningen over 2008 zijn nog steeds niet ingeleverd, omdat de balans van het concern opnieuw moet worden gewaardeerd, verklaart Afab. De hypotheekportefeuille is in waarde verminderd, waardoor de balans opnieuw opgemaakt moet worden. De winst over 2008 komt uit op ongeveer 25 miljoen euro, verwacht Martin Dupon, lid van de raad van commissarissen van Afab.

Desalniettemin heeft Afab grote financiële problemen, omdat het een schuldenlast van 180 tot 190 miljoen euro, veroorzaakt door overnames, niet op tijd kan afbetalen. Gemakkelijk zijn die problemen niet op te lossen, omdat de overheid volgens Dupon het functioneren van Afab onmogelijk heeft gemaakt.

Afab verkoopt koopsompolissen, hypotheken en leningen aan consumenten, maar het is geen bank. Het concern van Schouten is een bemiddelaar die grote hoeveelheden hypotheken, koopsompolissen en leningen aan de man brengt voor banken en verzekeraars die Afab hier provisie voor geven. Die provisie wordt hoger naarmate Afab meer verkoopt. Deze zogeheten bonusprovisies van aanbieder aan bemiddelaar zijn sinds 1 januari verboden, terwijl ze bepalend zijn voor de winstgevendheid van Afab.

De afhankelijkheid van provisies heeft Afab een agressief imago verschaft. Financieel toezichthouder AFM houdt de kredietbemiddelaar al enige tijd in de gaten. Afab-dochter O&B Finance heeft in juli zelfs een boete gekregen van 6000 euro, omdat bij het verstrekken van een lening niet was gekeken of de consument wel in staat was het krediet terug te betalen. Daarnaast geven tussenpersonen die voor Afab werken aan dat er maar één ding geldt, zoveel mogelijk verkopen tegen een zo hoog mogelijke provisie.

Commissaris Dupon geeft aan dat Afab naarstig op zoek is naar 'een nieuw verdienmodel', dat volgens het concern wel veel minder geld in het laatje zal brengen. Vraag is of de schuldeisers, de vijf grote banken en NIBC, daarmee akkoord gaan. Anders is het verhaal van Schouten over en uit. Hulp van de staat is namelijk uitgesloten, want Afab is geen bank. (HET PAROOL)