Amsterdam Bewaar

Amsterdamse huisartsen werken aan nieuw patiëntendossier

Momenteel draaien twintig Amsterdamse huisartsen proef. Grootste euvel van het LSP is dat de huisarts zelf niet in de hand heeft welke informatie naar welke zorgverlener gaat.
Momenteel draaien twintig Amsterdamse huisartsen proef. Grootste euvel van het LSP is dat de huisarts zelf niet in de hand heeft welke informatie naar welke zorgverlener gaat. © ANP

De Huisartsenkring Amsterdam komt met een alternatief voor het Landelijk Schakelpunt (LSP), voorheen het elektronisch patiëntendossier. De initiatiefnemers willen voorkomen dat te veel zorgverleners toegang hebben tot privacygevoelige patiënteninformatie.

Als een tachtigjarige vrouw onlangs is opgenomen met longproblemen, is haar incestverleden niet van belang voor de longarts'

Stella Zonneveld, voorzitter Huisartsenkring Amsterdam en Almere

De Amsterdamse huisartsen zijn van meet af aan de grootste criticasters van het LSP (Landelijk Schakelpunt) dat door de verzekeraars over het land is uitgerold. Ze lanceren een volgens hen veiliger en privacyvriendelijker systeem: de zogeheten Whitebox. Momenteel draaien twintig Amsterdamse huisartsen proef op deze noviteit voor uitwisseling van medische gegevens.

Grootste euvel van het LSP is dat de huisarts zelf niet in de hand heeft welke informatie naar welke zorgverlener gaat, zegt Stella Zonneveld, de voorzitter van de Huisartsenkring Amsterdam. 'Dat gaat via een centraal schakelpunt, waar artsen met een speciaal pasje toegang voor kunnen krijgen.' Nu zijn dat nog alleen de huisartsen, huisartsenposten en de apotheken, maar de verwachting is dat daar in de toekomst ook andere zorgverleners bij kunnen, zoals fysiotherapeuten en diëtisten.

Kleine samenvatting
Bij de Whitebox stuurt de huisarts de informatie heel gericht, versleuteld en via een url, naar de betreffende zorgverlener toe. De huisarts stuurt niet een heel groot deel van het dossier van de patiënt, maar een kleine samenvatting, of ze vinkt aan wat van belang is. Zonneveld: 'Als een tachtigjarige vrouw onlangs is opgenomen met longproblemen en daar twee soorten antibiotica voor heeft gekregen, dan is dat de informatie die ik naar de longarts stuur. Dat zij ook een incestverleden heeft, dat is voor mij belangrijk om te weten. Daar praten wij soms over en het staat dus ook in het dossier. Maar voor de longarts doet het er niet toe.'

Ander voorbeeld: 'Een jonge vrouw met een ontregelde astma komt op de spoedeisende hulp, waar haar dossier wordt opengeklikt, waar ook in staat dat zij een soa heeft opgelopen tijdens overspel. Als haar partner naast haar staat, is dat heel vervelend.'

Volgens UvA-onderzoeker informatica Guido van 't Noordende, nauw betrokken bij de ontwikkeling van de Whitebox, werkt het kastje 'van klein naar groot'. In de basis is er een beetje informatie dat de huisarts desgewenst kan uitbreiden. 'Bij het LSP is het precies andersom: het uitgangspunt is dat een groot deel van het dossier open is.' Je kunt wel privacygevoelige zaken 'uitzetten', maar dat moet je dan actief doen, en dat zal om die reden vaak niet gebeuren.

Enquête
'Uit een enquête bleek in 2013 dat het overgrote merendeel van de Amsterdamse huisartsen liever minder informatie over de patiënten uitwisselt dan bij het LSP het geval is,' zegt Zonneveld.

Dat heeft behalve de privacy nog een ander belangrijk voordeel, meent huisarts Hein Thiel. Bij het LSP krijgt de zorgverlener standaard alle informatie over laatste vier maanden mee, bij sommige patiënten zijn dat vele pagina's. 'Dat bevat vaak helemaal geen relevante informatie en kost veel tijd om het allemaal door te nemen.' Reden voor een zoektocht naar een alternatief, want de huidige werkwijze - communiceren via de mail en fax, wat huisartsen die geen LSP hebben nu nog doen - is niet meer van deze tijd.

Ondertussen is twintig tot veertig procent van de Amsterdamse huisartsen aangesloten op het LSP, schat Thiel. 'Wat niet betekent dat ze het allemaal gebruiken. Maar ze zijn vaak nog voor 1 januari 2015 ingestapt om nog te kunnen profiteren van de subsidie van 1000 tot 1500 euro van de zorgverzekeraars.'

Kwalijke zaak
Volgens Zonneveld wordt veel druk op huisartsen uitgeoefend om mee te doen aan het LSP, een kwalijke zaak als je het haar vraagt. 'Er zit een financiële prikkel achter. Hoe meer patiënten de huisarts weet op te nemen, hoe meer subsidie er vrijkomt. Artsen wordt een worst voorgehouden, terwijl er zoiets wezenlijks als de geheimhoudingsplicht op het spel staat.'

De initiatiefnemers hopen dat de Whitebox een aanvulling zal worden. Uiteindelijk moet er een goed gesprek komen met de zorgverzekeraars, want die willen alleen het LSP vergoeden. Als ze daaraan vasthouden, moeten de huisartsen zelf opdraaien voor de kosten. Maar het is voor een groot goed, zegt Van 't Noordende. 'De instandhouding van het beroepsgeheim. En dus ook de vertrouwensrelatie tussen de huisarts en de patiënt.'

Het Landelijk Schakelpunt is omstreden. De Vereniging Praktijkhoudende Huisartsen heeft via een juridische procedure gepoogd het LSP te blokkeren. De rechtbank wees het af, omdat de privacy volgens de rechtbank voldoende is gewaarborgd, nu patiënten zelf toestemming moeten geven voor het delen van de medische informatie. In december dient het hoger beroep. In april 2011 verwierp de Eerste Kamer de voorganger van LSP, het Elektronisch Patiëntendossier (EPD), omdat privacy niet genoeg was beschermd.