Amsterdam Bewaar

Zanger en tekstschrijver Drs. P (95) overleden

Drs. P. op een feestelijke bijeenkomt bij uitgeverij Nijgh en van Ditmar in Amsterdam ter gelegenheid van zijn 85e verjaardag.
Drs. P. op een feestelijke bijeenkomt bij uitgeverij Nijgh en van Ditmar in Amsterdam ter gelegenheid van zijn 85e verjaardag. © ANP

Zanger en tekstschrijver Drs. P is op 95-jarige leeftijd in zijn woonplaats Amsterdam overleden. Dat heeft zijn uitgever bekendgemaakt. Hij overleed door ouderdom.

Drs. P (1919-2015)

Geboren op 24 augustus 1919 in Zwitserland als Heinz Hermann Polzer

1922 verhuist met zijn moeder naar Nederland

1939-1950 studie bedrijfseconomie, Rotterdam

1953-1959 copywriter, Indonesië

1953 eerste bundel Zang- en Leesboekje voor Belangstellenden, onder pseudoniem Een Kindervriend

1958 eerste ep: Heinz Polzer zingt uit het zangboekje voor bijzienden (door een kindervriend)

1963 ep Ripspiqué komt uit

1964 debuut op tv bij Willem Duys, tevens bedenker van pseudoniem Drs. P

1965 langspeelplaat Drs. lp

1972 schrijver Adèle Bloemendaals hit Wat heb je gedaan, Daan

1973 Veerpont, Top 40-notering

1991-2009 Gouden Harp, Edisons, Groenman-taalprijs, Blijvend Applaus Prijs

1995 geeft zijn allerlaatste optreden, in Harderwijk

2006 documentaire Niet van talent gespeend

2012 verzamelwerk Drs. P compilé complé

Privé ruim veertig jaar getrouwd

Bij mij moet Nederlands foutloos zijn, het rijm onberispelijk. Pas dan ben ik tevreden over wat ik schrijf

Drs. P in een interview in 2012

Hij maakte van lichte poëzie een serieus genre, vond nieuwe versvormen uit en schreef veel boeken. Maar de meeste bekendheid verkreeg Heinz Hermann Polzer, ofwel Drs. P., met zijn liederen. De Dodenrit (Troika hier, troika daar) en Heen en Weer zijn klassiekers.

Taal was zijn grootste passie. Toen hij als jongen de boeken van Jules Verne te lezen kreeg, ontdekte hij hoeveel mogelijkheden het Nederlands biedt. 'Ik beschouwde het Nederlands als een luisterrijk en onafzienbaar feestterrein.'

Jokers
De taalvirtuoos is nooit genaturaliseerd tot Nederlander. Sinds hij in Zwitserland (Thun) geboren was uit een Nederlandse moeder en een Oostenrijkse vader, had hij de Zwitserse nationaliteit. Op zijn derde jaar trok hij met zijn inmiddels gescheiden moeder naar Nederland. Heinz werd in het Nederlands opgevoed. Tijdens de Duitse bezetting kwam het Zwitserse paspoort van pas.

Polzer, student economie in Rotterdam, schreef een verhaaltje waarin de belhamels Dolf en Ben (Adolf Hitler en Benito Mussolini) een pak slaag van oom Sam (Amerika) kregen. Hij kreeg er vier maanden cel plus twee maanden verlenging omdat hij in de gevangenis een kaartspel had getekend waarin Dolf en Ben opnieuw figureerden: als jokers.

Studentikoze liederen
Eenmaal vrij nam Polzer de wijk naar Zwitserland. Na de oorlog trad hij op als pianist voor Amerikaanse militairen voor hij zijn studie hervatte. In de jaren vijftig werkte hij als reclameschrijver en woonde enkele jaren in Indonesië. De liedjes die hij in zijn vrije tijd schreef, haalden af en toe een grammofoonplaat.

Bekendheid bij het grote publiek kreeg Polzer dankzij Willem Duys, die hem in 1965 voor de televisie haalde. Zijn studentikoze liederen kenmerkten zich door originele rijmwoorden, plechtstatige taalgebruik en droge humor. Polzer schreef ook voor andere artiesten zoals Ivo de Wijs en Adèle Bloemendaal.

Vreugdesprongetje
In de jaren zeventig en jaren tachtig bereikte zijn roem een hoogtepunt. Halverwege de jaren negentig stopte hij met optreden. Als drs. P. zette hij zich in voor zorgvuldig taalgebruik. Hij ontwikkelde nieuwe versvormen zoals de ollekebolleke, de balladette en het triolet.

Niet alleen op papier woog hij elk woord. Ook in gesprekken was hij uit op zuiver taalgebruik. Zijn verschijning was een weerspiegeling van zijn taalgebruik: altijd goedgeluimd, sigaar en borreltje bij de hand. De immer in pak met das gestoken schrijver zat graag in het Pulitzerhotel, waar hij een eigen stoel had met de plaquette 'Zitplaats privé voor Drs. P.' Nog op zeer hoge leeftijd bleef hij voorlezen uit eigen werk.

In 2012 zorgde hij voor paniek in de Kleine Komedie door tijdens de presentatie van zijn verzamelbox Drs. P Complé Compilé een vreugdesprongetje te maken waardoor hij viel. Polzer krabbelde ongedeerd overeind.

'Rappers zijn veel makkelijker'
Dat jaar gaf hij ook een interview aan PS van de Week. Op de vraag of het hem verbaast dat hij tegenwoordig wordt ontarmd door rappers als de Jeugd van Tegenwoordig, antwoordde hij: 'Ja. Bij mij moet Nederlands foutloos zijn, het rijm onberispelijk, het metrum onaanvechtbaar. Pas dan ben ik tevreden over wat ik schrijf. Rappers zijn veel makkelijker in dat opzicht. Bemoeien zich nauwelijks met zaken als metriek of correct rijm.'

Ook werd hem gevraagd wat voor muziek hij zelf zou willen op zijn begrafenis. Hij liet weten dat zijn vrouw daar vooral mee bezig is. 'Ik geloof dat het haar idee is dat bij mijn begrafenis Singing In The Rain gespeeld wordt. Een nummer waar we allebei zeer opgesteld zijn. Het heeft een alleraardigste melodie en het is levenslustig.'