Kunst & Media Bewaar

To Pimp a Butterfly: briljant album van sensatie Kendrick Lamar (*****)

Kendrick Lamar
Kendrick Lamar © Christian San Jose

 Zijn we net bekomen van D'Angelo's Black Messiah, dient zich opnieuw een briljant album aan: Kendrick Lamar, misschien wel de zwarte Bob Dylan, bevestigt met To Pimp a Butterfly zijn status als hiphopsensatie.

Kendrick Lamar - To Pimp a Butterfly

Ons oordeel: ★★★★★
Titel: To Pimp a Butterfly
Artiest: Kendrick Lamar

Kennen we California Love nog, de hiphopode van halverwege de jaren negentig aan de staat Californië? Toen rapper Tupac Shakur de bijbehorende clip filmde in Compton, de beruchte voorstad van Los Angeles, stond Kendrick Lamar toe te kijken. Acht jaar was hij nog maar.

Het was het moment waarop hij besloot ook rapper te worden, net zo'n grote als Tupac.

Hiphopsensatie
Zo groot als Tupac, die een jaar na California Love werd vermoord, is Lamar nog niet, maar dat lijkt een kwestie van tijd te zijn. Zijn album good kid m.A.A.d City was twee jaar geleden niet minder dan een hiphopsensatie. Rappers die vertelden  over het leven in Compton hoorden we eerder, maar Lamar deed het vanuit een ander perspectief: dat van een toeschouwer. Hij sloeg ermee aan 'op straat', maar vond ook in bredere kring waardering. 'De zwarte Bob Dylan' noemde Pharrell Williams hem.

En nu is er Lamars tweede, To Pimp a Butterfly. Het album zou volgende week pas verschijnen, maar stond zondag opeens op iTunes en Spotify. Tot groot ongenoegen van zijn platenmaatschappij, heet het, maar niet uit te sluiten valt dat er sprake is van een gewiekste publiciteitscampagne.

Lamar zelf gooide er tegelijkertijd een geheimzinnige tweet uit: '20
years later', meer niet. De hiphopprofessoren zijn eruit: met die tweet verwees Lamar naar Me Against the World, het album van Tupac Shakur dat zondag precies twintig jaar daarvoor was verschenen.

Vrije jazz
Hoe is To Pimp a Butterfly? Laten we het zo zeggen: we zijn nog maar net bekomen van D'Angelo's Black Messiah of daar dient zich, uit ongeveer dezelfde hoek, alweer zo'n briljant album aan. Er zijn nogal wat overeenkomsten. Hiphop is Lamars ding, soul dat van D'Angelo, maar ze mengen hun muziek vrijelijk met andere genres. Jazz bijvoorbeeld. Bij Lamar betekent dat meer dan hier en daar een gesampled trompetje; in For Free? is jazz zo vrij als jazz maar zijn kan.

Ook gemeen met Black Messiah heeft To Pimp a Butterfly dat de muziek wel wat vraagt van de luisteraar. Het door Pharrell geproduceerde Alright wordt wellicht gedraaid op de radio, de rest maakt weinig kans. Dit is muziek om liefst in één keer achter elkaar door te beluisteren, zoals de conceptalbums van de jaren zeventig.

De muziek uit de seventies is een belangrijke inspiratiebron op To Pimp a Butterfly, de zwarte muziek uit die tijd wel te verstaan. De Isley Brothers worden gesampled, George Clinton duikt hoogstpersoonlijk op. In de meer funky tracks waart de geest van James Brown rond. In het rustigere werk zet gastzanger Bilal zo'n zoete jarenzeventigstem op.

Zo relaxed als de muziek vaak klinkt op To Pimp a Butterfly, zo zwaar zijn de teksten. De verhouding tussen zwart en wit in het hedendaagse en historische Amerika is daarin de rode draad. Zijn stijl van rappen doet soms bijna nonchalant aan, maar in zijn teksten toont Kendrick Lamar zich een denker van het soort waarvan er niet heel veel rondlopen in de huidige hiphop.

Tupac Shakur is ook aanwezig. In het afsluitende Mortal Man voert Lamar een gesprek met zijn grote voorbeeld - slim hergebruik van de opnames van een interview dat een Zweedse journalist ooit had met Tupac.