Zaterdag presenteerde de Amsterdamse rockgroep Moss zijn nieuwe cd op een feest in de Melkweg. Een opvallend zelfverzekerde plaat. 'Het heeft vooral met meer durf te maken.'

Moss bestond jarenlang in de luwte. Toerend in het voorprogramma van andere bands. Een debuutalbum The long way back uit 2007, dat net genoeg verkocht om geen ­fiasco te zijn, maar te weinig om een succes te heten. En muziek die vooral op andere muziek leek.

Maar de nieuwe cd Never be scared/Don't be a hero wordt al vóór de officiële presentatie in recensies bejubeld en tot 'album van de week' uitgeroepen. Vanwaar die plotselinge ommekeer? Marien Dorleijn, zanger, songschrijver en centrale man van de groep, is een dertiger met een parttime baan voor wie het schrijven van liedjes weinig minder dan een noodzaak is.

''Ik voel vaak een soort onrust,'' zegt hij. ''Als ik dan zing en gitaar speel word ik een stuk rustiger. En ik schrijf mijn eigen liedjes omdat ik het belangrijk vind om nieuwe dingen te ontdekken. Liever dan nummers van anderen naspelen. Ik moet die liedjes ook met anderen delen. Daarom maak ik albums. Ik word ook gek als de nummers kant-en-klaar in de computer blijven zitten en niemand ze hoort. Maar het is niet dat ik zo nodig m'n zegje moet doen in de wereld. Die muziek moet er gewoon uit. Dat is een natuurlijke drang.''

Toch verklaart dat nog niet het verschil tussen het debuutalbum van Moss en de nieuwe plaat. En vooral de muzikale groei van de groep die behalve Dorleijn bestaat uit gitarist en klavierspeler Bob Gibson, basgitarist Jasper Verhulst, drummer Finn Kruyning en sinds kort gitarist Michiel Stam. Kon The long way back nog omschreven worden door te refereren naar een lesboekje Lennon & McCartney en een vette knipoog naar rockgroepen die bij hetzelfde platenlabel - Excelsior - zitten of zaten, zoals Johan, Caesar en Alamo Race Track, op Never be scared/Don't be a hero is er aanzienlijk méér aan de hand. Moss klinkt uitdagender, eigenzinniger en vooral zelfverzekerder. Veel elektrische gitaren. Soms fel, soms slepend. Flirts met de psychedelische rock.

''Dat heeft waarschijnlijk vooral met meer durf te maken,'' reageert Marien. ''Op onze eerste plaat hebben we ontzettend veel instrumenten gebruikt. Maar less is more!'' En hij vertelt dat de groep voor het maken van het nieuwe album een aantal heel concrete besluiten heeft genomen. Om songs te schrijven bivakkeerde men een tijdje in een huis in het Engelse Essex. Daar werd gewerkt, in de pub gedronken, over Moss nagedacht en gepraat. ''En vooral heel bewuste keuzes gemaakt. Eenmaal terug in Nederland zeiden we tegen onze producer Frans Hagenaars: 'We willen het zo en zo.' We hebben de plaat uiteindelijk in elf dagen opgenomen omdat we precies wisten wat we wilden.''

De muziek op Never be scared/Don't be a hero is gevarieerd en voor rockbegrippen avontuurlijk. En de teksten zijn abstract. Zelden meer dan een paar regels die keer op keer herhaald worden. Meer 'schrappen' dan 'schrijven' lijkt het. En zeker niet in de singer-songwritertraditie waarin doorgaans toch een concreet verhaal wordt verteld. Als er in de recensies van de nieuwe plaat wordt gesproken over liedjes vol twijfel, lijkt dat vooral de twijfel bij de scribent te betreffen die er al snel geen chocola meer van kan maken en zich aan een enkele heldere regel vastklampt.

''Dit album is er ook méér vanuit de muziek gekomen,'' zegt Marien Dorleijn. ''Maar die abstractie.... Tja. Dat was ook wel een bewuste keuze, ja. Nirvana was daar destijds ook al zo goed in. We besloten dit keer niet vanuit akoestische gitaren te werken; dan krijg je al veel sneller die typische singer-songwriterliedjes. Op dit album gaat het meer om het totaalgeluid. Er is uiteindelijk ook geen enkele akoestische gitaar gebruikt.''

Marien Dorleijn is geen nieuwkomer in de rockmuziek. In 1999 won hij al de Grote (pop)Prijs van Nederland in de categorie singer-songwriter. Begin deze eeuw startte hij de band Nimbus, die in 2004 min of meer naadloos over ging in Moss. Intussen speelde hij ook nog een paar jaar bij de op dat moment veel bekendere groep Caesar. En met het tweede Moss-album lijkt hij artistieke erkenning te krijgen. Want hij heeft het maken van muziek altijd als méér dan louter entertainment beschouwd, benadrukt Dorleijn.

Zoals je je tanden stuk kunt bijten op de songteksten, kan dat ook op de titel van het nieuwe Moss-album: Never be scared/Don't be a hero. Het blijkt niets minder dan een 'poème trouvé'. Twee regels die Marien aantrof onder de e-mailtjes van een-vriend-van-een-vriend. Regels die hem gewoon intrigeerden. ''Maar iedereen vroeg direct wat het betekende. Ook binnen de band. En wat het met het album te maken had. Toen heb ik besloten om voor het album maar speciaal twee liedjes te schrijven die ik Never be scared en Don't be a hero heb genoemd.'' (PETER BRUYN)

www.myspace.com/moss