AMSTERDAM (ANP) - Tien Indonesische nabestaanden hebben maandag de Nederlandse staat aansprakelijk gesteld voor de moord op hun familieleden tijdens de politionele acties na de Tweede Wereldoorlog. Zij willen financiële compensatie, excuses en erkenning voor het leed. Dat heeft hun advocaat mr. Gerrit Jan Pulles uit Amsterdam bekendgemaakt.

Het is volgens hem voor het eerst dat Indonesische slachtoffers van de strijd in 1945-1949 de Nederlandse staat aansprakelijk stellen. Mr. Pulles treedt op namens tien dorpelingen uit Rawagede. Zij overleefden op 9 december 1947 de bloedige aanval van het Nederlandse leger op het plaatsje. Het gaat om negen weduwen en een indertijd jonge man die als enige van een rij mannen een executie overleefde.

'Nederlanders doodden opzettelijk en medogenloos 431 dorpelingen'
Volgens het Comité Nederlandse Ereschulden kwamen door de aanval 431 dorpelingen om het leven. De Nederlandse Excessennota uit 1969 spreekt van 150 doden. Een onderzoekscommissie van de Verenigde Naties oordeelde in 1948 dat het militaire optreden ''opzettelijk en meedogenloos'' was.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten de zaak te bestuderen. Voormalig minister van Justitie, Winnie Sorgdrager, stelde in 1995 op basis van een onderzoek van het Nederlandse openbaar ministerie dat de militairen standrechtelijke executies hebben uitgevoerd waardoor een groot aantal slachtoffers is gevallen. Zij constateerde toen ook dat vervolging van die misdrijven niet meer mogelijk was en vond een nader onderzoek niet zinvol. Minister Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken) sloot zich daar begin dit jaar bij aan.

Nederland heeft ook nooit excuses uitgesproken voor het bloedbad. Wel heeft Verhagens voorganger Ben Bot namens de regering diepe spijt betuigd over de pijnlijke en gewelddadige wijze waarop de wegen van Nederland en Indonesië zich door het Nederlandse optreden hebben gescheiden.

Omdat zowel de Indonesische als de Nederlandse regering toen stelde dat een discussie over compensatie niet aan de orde was, is toen een streep gezet onder dit deel van de gezamenlijke geschiedenis, schreef Verhagen begin dit jaar aan de Tweede Kamer. (ANP)