Buitenland Bewaar

Doden en gewonden bij gevechten in Jemen, ondanks staakt-het-vuren

Houthi's schreeuwen leuzen tegen de regering vanaf een heuvel nabij de Jemenitische hoofdstad Sana'a.
Houthi's schreeuwen leuzen tegen de regering vanaf een heuvel nabij de Jemenitische hoofdstad Sana'a. © EPA

In het centrum van de Jeminitische hoofdstad Sanaa is vanmiddag hevig gevochten, hoewel er eerder op de dag volgens de staatstelevisie een wapenstilstand van kracht was geworden. Volgens nieuwszender al-Arabiya zijn er bij de gevechten negen mensen gedood en 67 gewond geraakt.

President Abd-Rabbu Mansour Hadi woont niet in het paleis en was ook niet aanwezig toen de gevechten uitbraken. Behalve bij het paleis werden ook in de diplomatenwijk Hadda schoten uit automatische geweren en explosies van granaten te horen. Een getuige zei dat hij gewapende mannen kon zien in de al-Khamseenstraat, waar enkele belangrijke veiligheidsfunctionarissen, onder wie de minister van Defensie, wonen.

Houthi-rebellen houden verder het gebouw van het Jemenitische staatspersbureau en de staatsomroep in Sanaa bezet. Minister van informatie Nadia Sakkaf noemt de overmeestering van de staatspers 'een stap op weg naar een staatsgreep'.

Sinds september zijn delen van de hoofdstad in handen van de Houthi's. Zij eisen meer rechten voor de sjiitische moslims in het overwegend soennitische Jemen. Zij zeggen ook tegen de corruptie te strijden. De opstandelingen hebben niet alleen een groot deel van de hoofdstad in handen, maar zijn ook opgerukt in het centrum en delen van het westen van het armste Arabische land. Velen geloven dat de afgezette president Ali Abdullah Saleh achter de opmars van de Houthi's zit.

Saleh belijdt het zaïdistische sjiisme, een geloofsrichting die ook de Houthi's aanhangen. Volgens veiligheidsfunctionarissen die niet bij naam genoemd willen worden zijn aan Saleh loyale stammenleiders in allerijl onderweg naar Sanaa om de Houthi-rebellen te versterken.

Zonder enige aanleiding geschoten

Gisteren zat president Hadi een vergadering voor waarin hij het leger vroeg de hoofdstad te verdedigen, meldde staatspersbureau SABA. Het is onduidelijk of hij de strijdkrachten ook heeft bevolen de controle over Sanaa te heroveren.

Volgens een tv-zender die banden heeft met de Houthi's, openden de militairen vanmorgen zonder enige aanleiding het vuur op een patrouille van de rebellen, die vorig jaar grote delen van Jemen veroverden, waaronder de hoofdstad Sanaa. Een bron bij het leger zegt dat het juist de Houthi's waren die het geweld uitlokten door te dicht bij een aantal controleposten van het leger te komen.

Inwoners van de wijk rond de residentie van de president ontvluchtten maandagochtend het geweld. Scholen in de buurt sloten hun deuren en Houthi-rebellen betrokken de wacht in tal van controleposten. Zwarte rookwolken stegen op en de sirenes van de hulpdiensten klonken onophoudelijk. Er viel een nog onbekend aantal slachtoffers.

Inmiddels zouden veiligheidstroepen de weg richting het presidentieel paleis afzetten om adviseurs bij de president te krijgen. Dat meldt de Jemenitische journaliste Nadia Sakkaf op Twitter. Een Houthi-politicus, Ali al-Imad, zei dat de president vandaag crisisberaad houdt met onderen anderen Houthi's over een politieke oplossing. De gevechten van vandaag waren de zwaarste sinds september.

De rebellen genieten ook steun buiten de sjiitische gemeenschap, omdat vorig jaar subsidies op brandstof zijn gekort en de rebellen zeggen daar tegen te zijn. De rebellen hebben beloofd zich uit de hoofdstad terug te trekken als er een regering van nationale eenheid is gevormd.

Armste Arabische landen

Het straatarme Jemen behoort tot de armste Arabische landen. Veel inkomsten komen uit een relatief kleine en slinkende olievoorraad. Het land had in 1970 ruim 6 miljoen inwoners. Dat zijn er nu circa 25 miljoen. Mede door de bevolkingsaanwas dreigen water- en voedseltekorten.

Het land huisvest al-Qaida van het Arabische schiereiland, volgens de VS de gevaarlijkste tak van de terreurgroep. Zij eisten vorige week de aanslag op de redactie van het satirische weekblad Charlie Hebdo in Parijs op. Die werd gepleegd 'uit wraak' voor het beledigen van de profeet.

De VS hebben geregeld drone-aanvallen uitgevoerd tegen de terroristen. De burgerdoden die daarbij vielen hebben de woede gewekt van veel Jemenieten.