Binnenland Bewaar

'Laat koning excuus maken voor slavernijverleden op herdenkingsdag'

'Het excuses moet gemaakt worden tijdens de nationale herdenking op 1 juli in het Amsterdamse Oosterpark, bij voorkeur door koning Willem-Alexander.
'Het excuses moet gemaakt worden tijdens de nationale herdenking op 1 juli in het Amsterdamse Oosterpark, bij voorkeur door koning Willem-Alexander. © ANP

Het kabinet moet de herdenking dat de slavernij 150 jaar geleden is afgeschaft, aangrijpen om ondubbelzinnig excuus te maken voor het Nederlandse slavernijverleden.

Dat moet gebeuren tijdens de nationale herdenking op 1 juli in het Amsterdamse Oosterpark, bij voorkeur door koning Willem-Alexander.
Deze oproep doet stadsdeelvoorzitter Tjeerd Herrema vandaag tijdens een manifestatie rond de Surinaamse schrijver en verzetsstrijder Anton de Kom in Zuidoost. "Het kost Nederland moeite zijn rol in het mensonterende slavernijverleden te erkennen," zegt de PvdA-bestuurder in een toelichting. "De herdenking is mijns inziens een ideale gelegenheid om volmondig excuus te maken en een volgende stap te zetten in de verwerking van dat verleden."

De spijtbetuiging die voormalig bewindsman Roger van Boxtel in 2001 namens de regering uitsprak op een VN-conferentie in het Zuid-Afrikaanse Durban, noemt Herrema te mager. Van Boxtel gebruikte indertijd de formulering 'diepe spijt, neigend naar berouw'. Daarnaast kwam er een nationaal monument in het Oosterpark en een inmiddels opgeheven instituut dat onderzoek deed naar het slavernijverleden.

Angst voor financiële gevolgen
Herrema: "Excuses voor het slavernijverleden worden vaak in verband gebracht met herstelbetalingen. Ten onrechte, als ik de deskundigen op dat terrein mag geloven, maar de angst voor financiële gevolgen mag sowieso niet leidend zijn in de erkenning van het Nederlandse aandeel in de slavernij."

De stadsdeelvoorzitter spreekt van een morele verantwoordelijkheid om een streep te zetten onder het verleden. "Niet als afsluiting, maar als startpunt voor een nieuw perspectief. Mensenhandel en onderdrukking zijn ook van deze tijd, net als de uitsluiting van groepen mensen op de arbeidsmarkt. Dat zou ook een zorg moeten zijn van witte Nederlanders."

Nederland heeft tussen de zeventiende en de negentiende eeuw naar schatting 450.000 slaven verhandeld en verscheept. De slavernij werd officieel in 1863 afgeschaft, dit jaar 150 jaar geleden.