Binnenland Bewaar

Aantal coffeeshops loopt rap terug

Exterieur van GreenHouse Coffeeshop in Amsterdam.
Exterieur van GreenHouse Coffeeshop in Amsterdam. © ANP

Het aantal coffeeshops in Nederland is met bijna een kwart afgenomen sinds 1999. Dat blijkt uit onderzoek van onderzoeksinstituut Intraval in opdracht van het aan de overheid gelieerde Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum.

Waren er in 1999 nog 846 coffeeshops in Nederland, in 2011 waren er nog maar 653 over. Dat zijn er 193 minder, oftewel 22,9 procent. De overgebleven coffeeshops staan in 104 gemeenten. Dat betekent dat er liefst 314 gemeenten geen coffeeshop binnen de grenzen hebben.

Ook valt op dat de coffeeshop in acht Nederlandse gemeenten volledig is verbannen. Bergen op Zoom, Middelburg, Roosendaal, Hulst, Oud-Beijerland, Landsmeer, Spijkenisse en Stichtse Vecht moeten het allemaal zonder coffeeshop stellen. Tegelijk zijn er gemeenten als Almere, Harlingen, Sudwest Fryslân, Kerkrade en Zwolle waar het aantal coffeeshops juist is gestegen. Almere spant de kroon; daar was in 1999 slechts één shop, nu zijn dat er vijf.

Volgens de onderzoekers zijn er coffeeshops gesloten 'omdat de gedoogbeschikking is ingetrokken op basis van een negatief Bibob-advies, de eigenaar niet in staat was om een verklaring omtrent goed gedrag te laten zien of omdat één of meer AHOJ-G criteria zijn overtreden'. De Wet BIBOB biedt gemeenten houvast om de integriteit van onder meer coffeeshophouders te toetsen. De AHOJ-G criteria zijn de voorwaarden waaronder de handel in softdrugs wordt gedoogd. Ook kunnen gemeenten besluiten een maximum te stellen aan het aantal coffeeshops. Een kwart van de gemeenten doet dat, twee derde van de gemeenten voert zelfs een nulbeleid.

Van de 104 gemeenten met coffeeshops hanteren er 86 een afstandcriterium ten opzichte van scholen. Dat criterium is echter vaak soepeler dan wettelijk verplicht is vanaf 2014. Dan moeten alle coffeeshops binnen 350 meter loopafstand van een school dicht. Dat zal leiden tot een extra sluiting of verhuizing van 164 shops, beweren de onderzoekers. Ook blijkt uit het onderzoek dat het overgrote deel van de gemeenten positief staat tegenover het huidige coffeeshopbeleid. De ervaringen ermee zijn goed in zowel de gemeenten zonder als met coffeeshops.