Amsterdam Bewaar

Basis erfpacht wisselt

© ANP
© ANP © UNKNOWN

De gemeente heeft een nederlaag geleden in haar gevecht met huizenbezitters die protesteren tegen hun erfpachtaanslagen.

Amsterdam stelde aanvankelijk dat de marktwaarde van het onroerend goed de grondslag vormde voor de erfpacht, maar erkent nu dat lange tijd alleen de gemaakte kosten uitgangspunt waren.

Dit blijkt uit stukken voor een rechtszaak van de Stichting Erfpachters Belang Amsterdam (Seba). Amsterdam schrijft dat de grondslag voor het systeem voor erfpachtcontracten in de loop der jaren is veranderd. Eerder hield de gemeente juist vol dat het uitgangspunt steeds de marktwaarde is.

Seba ontdekte de veranderde opstelling tijdens een onderzoek naar het systeem van erfpacht. Voorzitter Koen de Lange: 'Doel was het achterhalen wat beide partijen bedoeld hebben toen de stad en de eerste bewoners van erfpachtwoningen het erfpachtcontract tekenden. Dat is belangrijk in onze rechtszaken. Wij hebben gezien dat de gemeente aanvankelijk inderdaad uitging van de marktwaarde van de grond. Maar later veranderde dat. De gemeente wilde alleen nog kosten in rekening bij huizenkopers brengen. Die kopers gingen er natuurlijk van uit dat later ook weer de kostprijs richtlijn zou blijven.'


1923
Cruciaal is het jaar 1923. Toen bleek dat Amsterdam verlies leed op de grond, doordat de marktwaarde laag lag. Besloten werd niet langer de marktwaarde leidraad te laten zijn, maar de kosten voor het bouwrijp maken, met onder meer elektriciteitskabels en rioolbuizen. In 1993, toen Amsterdam aan het begin stond van de booming huizenmarkt, is dit uitgangspunt verlaten. Opnieuw werd de commerciële waarde van de grond bepalend.

De gemeente ontwikkelde de 'residuele grondprijsbepaling': de waarde van de grond werd gelijkgesteld aan de marktwaarde van het huis minus de kale bouwkosten. Een huis van een miljoen euro dat te bouwen valt voor 300.000 euro, staat volgens de gemeente op grond die 700.000 euro waard is.

De Lange wijst erop dat in de originele koopaktes 75 jaar geleden niets werd opgenomen over de manier waarop de canon berekend is. Er staat alleen dat herziening van het contract wordt bepaald door 'deskundigen'. 'Bij zo'n summiere afspraak vinden wij het essentieel dat we teruggaan naar de bedoelingen van contractanten.'

De gemeente wil niet inhoudelijk reageren, zegt een woordvoerder. 'Los van het feit dat het volgens mij niet heel vreemd is dat in bijna een eeuw tijd het beleid wel eens verandert gaan wij deze discussie niet via de krant voeren. De zaak is nu immers onder de rechter.'