Kunst & Media Bewaar

Oergraffiti Dr. Rat weer zichtbaar

De muurschildering uit 1978 van Dr. Rat, 'godfather' van de Nederlandse graffiti. D.D.T. 666 was de naam van een punkclub in de Sarphatistraat.
De muurschildering uit 1978 van Dr. Rat, 'godfather' van de Nederlandse graffiti. D.D.T. 666 was de naam van een punkclub in de Sarphatistraat. © Rink Hof

Snoeiwerk maakt een bijzonder kunstwerk zichtbaar: een uit 1978 stammende muurschildering van Dr. Rat, grondlegger van de Nederlandse graffiti.

Moeders met kinderwagens moesten er de stoep voor af, zo groot was hij inmiddels. En dus werd de hulstboom in de Hondecoeterstraat onlangs eens flink gesnoeid. Ingewijden wisten al wat zich achter de hulstbladeren bevond, maar nu kan iedereen het zien: D.D.T. 666 staat er, geschilderd met witte verf, maar met je neus zo ongeveer op de muur ontwaar je ook strepen rood en blauw.

De meeste voorbijgangers zal de muurschildering niet eens opvallen, maar volgens sommigen is hij van groot kunsthistorisch belang. Naar alle waarschijnlijkheid werd hij in 1978 gemaakt door Ivar Vics (1960-1981), beter bekend als Dr. Rat, de grondlegger van Nederlandse graffiti. Eind jaren zeventig was hij in de stad actief met kwast en later stift, maar van alle teksten en tekeningen die hij in de openbare ruimte aanbracht, is bijna niets overgebleven.

Kenner Martijn Haas, die twee jaar geleden een biografie van Dr. Rat publiceerde: 'In privécollecties tref je wel werk op papier van hem, maar van zijn echte graffiti zijn maar twee dingen over: een inkerving die hij maakte in de deur van de telefooncel in Café Scheltema en de muurschildering op de hoek van de Hondecoeterstraat en de Nicolaas Maesstraat.'

In de jaren tachtig zou graffiti onderdeel worden van de hiphopcultuur. Maar Dr. Rat, die in 1980 overleed aan een overdosis heroïne, was punk. D.D.T. 666 was de naam van een mede door hem opgerichte punkclub in de Sarphatistraat. Ivar Vics behoorde tot dezelfde scene als punkdichteres Diana Ozon en collega-graffitikunstenaar Hugo Kaagman. Hij was eind jaren zeventig een bekende figuur in de stad en had kort een verhouding met de Duitse zangeres Nina Hagen.

De muurschildering in de Hondecoeterstraat maakte hij toen hij nog bij zijn ouders woonde, vlakbij in de Nicolaas Maesstraat. Zijn inmiddels bejaarde moeder woont daar nog altijd. Mevrouw Vics-Teensma is slecht ter been, maar heeft al wel gezien dat de schildering weer te zien is. 'Hij zat nog op school toen hij hem maakte. Later, na zijn dood, heeft mijn man één van Ivars vrienden gevraagd de cijfers en letters nog eens over te schilderen, zodat ze goed zichtbaar bleven.'

Lees vandaag meer in Het Parool