Kunst & Media Bewaar

Migratie onder de loep in Kriterion

Chicagoblok is een van de documentaires die vertoond wordt in Kriterion. Het Antwerpse Chicagoblok heeft een slechte reputatie: aan de verkeerde kant van het water, afgeleefd en een thuishonk voor maar liefst 35 verschillende nationaliteiten.
Chicagoblok is een van de documentaires die vertoond wordt in Kriterion. Het Antwerpse Chicagoblok heeft een slechte reputatie: aan de verkeerde kant van het water, afgeleefd en een thuishonk voor maar liefst 35 verschillende nationaliteiten. © UNKNOWN

AMSTERDAM - Vanaf 19 oktober gaat On the Move van start in Kriterion, een verzameling van vijf documentaires over migratie gevolgd door een debat over de problemen.

'Het is niet ons soort," Dave windt er geen doekjes om. Natuurlijk heeft hij liever authentieke Britten naast hem wonen dan buitenlanders, net zoals hij liever heeft dat zijn dochter iemand van haar eigen nationaliteit kiest. Jammer dus van haar half-Britse, half-Afrikaanse kind.

Dave woont in Barking, een voorstad in het oosten van Londen met relatief veel immigranten. Precies daar is de extreem-rechtse British National Party (BNP) de op een na grootste partij. Volgens regisseur Marc Isaacs is Barking een ideaal testgebied om de Britse verdraagzaamheid te bestuderen.

Dave, actief lid van de BNP, blijft stug volhouden dat er geen sprake is van racisme, maar gewoon van een 'persoonlijke voorkeur'. En ook de andere blanke buurvrouw, Sue, die eerst aangaf liever een vriendelijke buitenlander dan een vervelende Brit als buur te hebben, geeft later toe dat het wel uitmaakt of de buurman een blanke Albaniër of een zwarte Afrikaan is. Afrikanen zijn immers zo luidruchtig.

Deze documentaire is samen met vier anderen vanaf zondag te zien in Kriterion onder de naam On the Move, aansluitend wordt een debat gehouden over migratie in Europa.

In een van de andere documentaires, Chicagoblok - Verhalen uit de lift, blijkt ook dat veel bewoners ontevreden zijn met hun buurt.

Filmmaakster Ingeborg Jansen benadert haar subjecten echter met een objectieve afstandelijkheid. Het Antwerpse Chicagoblok heeft een slechte reputatie: aan de verkeerde kant van het water, afgeleefd en een thuishonk voor maar liefst 35 verschillende nationaliteiten.

De alleenstaande blanke moeder Sandra schaamt zich voor haar sociale huurwoning: "Als mensen vragen waar ik woon, zeg ik aan de linkeroever." De Afrikaanse Yves begrijpt de kritiek niet: "Een plaats waar immigranten samenkomen wordt snel als slecht gezien. Maar jullie wonen hier niet, wij wel."

Schrijnend en dicht op de huid is Welcome Europa van Bruno Ulmer. Ulmer volgde jonge illegale immigranten die naar Europa kwamen op zoek naar een betere toekomst. In pijnlijk openhartige interviews vertellen de jongemannen over hun erbarmelijke situatie. Ze hebben geen visa en krijgen geen werk. Een van de weinige dingen die ze rest, is zichzelf prostitueren voor een buskaartje naar betere oorden.

In Licu's Holidays van Vittorio Moroni draait het om de Bengaalse Licu, al helemaal ingeburgerd als textielmedewerker in Rome. Maar wanneer Licu naar Bangladesh wil vertrekken voor zijn gearrangeerde huwelijk, vormen zich de eerste obstakels. Zo wil zijn werkgever hem maar vier weken vrijgeven. Maar dat is nog niets vergeleken met het in toom houden van zijn pittige vrouw in Italië.

In Salah, an African toubab? van Margriet Jansen gaat het juist om een Afrikaan die zich niet thuis voelt in eigen land. Zijn vrienden en familie noemen hem een 'toubab', een benaming in Mali voor blanken, niet vanwege hun huidskleur, maar vanwege hun gedrag. En Salah gedraagt zich als een blanke. Hij spreekt Frans met zijn zoontje, bezoekt zijn familie weinig en gelooft niet in polygamie. Maar bidden komt hij dan weer niet onderuit. (BRECHTJE SCHUDEL)

On the Move, oa vanaf 19 oktober in
Kriterion, www.onthemovefilms.nl