Kunst & Media Bewaar

Nog maar één videotheek over in Amsterdam

Quinten
Quinten © Ernst Coppejans

De Luckystar Videotheek aan de Amstelveenseweg sloot eind 2015. Dat betekent dat er nog maar één videotheek over is: Cinemagic in de Ferdinand Bol.

'Gaat Luckystar sluiten?' Quinten Bos (48), eigenaar van Cinemagic, kijkt verrast. 'Goed nieuws. Dat betekent dat ik de allerlaatste ben in Amsterdam.' De winkel is best groot: twee verdiepingen. Over de trap loopt een kat. 'Dat is de huiskat. Elke dag is dat in elk geval mijn eerste klant.' 

Het is rustig in de zaak. Er is een klant die een serie koopt. 'Normaal is het wel drukker hoor,' zegt Bos. 'Ik denk dat ik gemiddeld veertig klanten per dag heb. In het weekend en op feestdagen is het drukker.' 

Overname
De eigenaar maakt een praatje met de klant. 'Ik ga zo naar een film in de bioscoop in 2D. Maar ik heb een bril. Moet ik dan dat brilletje over mijn bril dragen?' Bos kijkt verbaasd: 'Maar 2D is gewoon normaal beeld, 3D is met zo'n brilletje.' De man moet lachen. 'Ik word al wat ouder, dan weet ik niet meer het verschil.' 

Al acht jaar is Bos de eigenaar van de videotheek aan de Ferdinand Bolstraat. Cinemagic bestaat veertig jaar. De toenmalige eigenaar wilde acht jaar geleden al de videotheek sluiten. Bos herinnert het zich nog goed. 'Ik kwam daar vaak, toen heb ik samen met twee medewerkers de zaak overgenomen. Na wat uitkooppraktijken ben ik uiteindelijk alleen verder gegaan. Drie kapiteins op een schip was toch lastig.' 

Oude classics en arthousefilms
De videotheekeigenaar laat de bovenverdieping zien. 'Ik wil hier een beetje gaan verbouwen.' Er staan een paar kasten met veel dvd's. 'In het nieuwe jaar moet er een andere indeling komen en een nieuwe website. Negentig procent verhuur ik nu. De nieuwste films verhuren het best, maar ik hoop dat ik het komende jaar meer kan verkopen.' Steeds meer filmliefhebbers komen voor de oude classics en arthousefilms. 'Dat zijn vaak de films die niet te downloaden zijn, misschien is dat wel een beetje mijn geluk.' 

Bos loopt naar beneden, hij lijkt zich even te bedenken. 'Misschien was het niet slim om acht jaar geleden de videotheek over te nemen, maar ik vind het geweldig om te doen. En nu ben ik ook niet meer te stoppen.' Bos is bezig met filmavonden, getiteld: Filmgasten. 'Hier,' hij laat trots de plek zien, 'zat Monic Hendrickx tijdens zo'n filmavond.' De volgende dag mailt hij die opname. Bos is zelf als presentator te zien. 'Vanaf januari komt er maandelijks een aflevering van Filmgasten online. Tijdens de filmavonden interview ik de gast, vervolgens mag het publiek vragen stellen.' 

Initiatieven om te blijven bestaan
De videotheekeigenaar wil ook een bioscoopje in zijn zaak. Hij weet dat hij met zulke initiatieven zal moeten komen om te kunnen blijven bestaan. 'Ik probeer altijd een praatje te maken en goede adviezen te geven. Dat vind ik zelf ook het leukst aan dit werk. Ik probeer soepel om te gaan met mensen die dvd's te laat terugbrengen. Vaak durven mensen niet meer te komen als het veel te laat is, maar als ik daar niet te moeilijk over doe, komen ze weer terug.' 

Bos kijkt ernaar uit als hij straks de laatste is. 'Dat is heel mooi. Het geeft me ook meer energie om ermee door te gaan en er echt wat van te maken.' Hij kijkt rond in zijn zaak.'Ik heb écht een unieke collectie in mijn videotheek. Moet je al die kasten eens bekijken; echt goede films uit allerlei landen. Dat geeft me de zekerheid dat het goed gaat. Hopelijk is over tien jaar mijn videotheek nog een monument.' Hij moet lachen. De kat loopt naar buiten. Bos zwaait hem na. 'Die komt vast weer terug, zeker als ik de laatste ben.'

Ronald Ketelaar van Luckystar

Alsof ik een uitgestorven ras ben, een soort mammoet

Ronald Ketelaar

Achttien jaar liep Ronald Ketelaar (60) heen en weer, van zijn 'studentenkamer' op het Hoofddorpplein naar de videotheek op de Amstelveenseweg. Zes dagen in de week. 'We hebben eind jaren negentig gouden tijden gehad,' zegt Ronald met een grijns op zijn gezicht. 'Dan kwam ik aanlopen en stond er al een hele rij. 'Ronnie, Ronnie!' riepen ze. Ik leek wel een soort Sinterklaas.' 

Toen waren er nog tientallen videotheken, straks nog maar een. Met weemoed denkt hij terug aan de zaterdagavonden. 'Meer dan honderd mensen op een avond. Ik bleef maar verhuren.' Dat is nu totaal anders. Op een dinsdagavond zijn er na tweeënhalf uur twee klanten geweest. Een verdwaalde Engelse toerist op zoek naar games. En een man die met zijn vrouw een film wilde kijken. 

Volgens Ketelaar is het steeds slechter gegaan omdat zijn videotheek nooit is meegegaan met de digitale ontwikkelingen. Aan de andere kant was Luckystar daardoor ook een succes. Het is een kale bedoening in de videotheek. Laminaat, dvd's in houten kasten, fel licht van tl-balken. Geen pinautomaat, geen computersysteem. Alle gegevens van de klanten worden gerangschikt in bakjes met honderden groene kaarten. 

Volgens Ketelaar ging het hem nooit om de films. 'Films verkopen is voor mij een excuus om met mensen om te gaan. De eerste vraag die ik altijd stelde, was: hoe voelen we ons vandaag?' 

De videotheek- eigenaar werkte eerst bij Ford. 'Ik had altijd ruzie met die automonteurs. Ze dachten dat ik niets kon, ik had het niet naar mijn zin. Toen liep ik hier over de brug naar het Hoofddorpplein en ik bedacht me: ik kan twee dingen doen. Of ik ga nu naar huis en stop met dat werk, of ik ga terug en laat zien wat ik waard ben.' Vanaf dat moment ging Ketelaar informatie verzamelen over auto's. 'Een paar weken later was ik altijd op tijd, wist ik alles over auto's. Ze hebben nooit meer grappen met me uitgehaald.' 

Advies
Diezelfde methode hanteerde Ketelaar bij de films. 'In het begin wist ik er niets van en nu heb ik alle films gezien hier. Dat vind ik belangrijk, dat ik een beetje advies kan geven. Ik zou ook zakken zand kunnen verkopen. Leg maar verschillende soorten zand neer en ik verkoop het wel.' 

De videotheekeigenaar keek enorm op tegen de sluiting eind december. 'Alsof ik een uitgestorven ras ben, een soort mammoet.' Hij verwijt de klanten ook wel iets. 'Uiteindelijk is het de schuld van de klant. Als iedereen een paar honderd euro had gestort, dan hadden we kunnen blijven, maar steeds vaker bleven de mensen weg.' Ketelaar haalt een groene klantenkaart uit een van de bakken. 'Hier. Deze klant is voor het laatst in januari 2014 geweest. En dan zeggen ze wel dat ze altijd komen en dat ze het zo jammer vinden.' 

Heftig
Ketelaar probeerde van alles om zijn zaak draaiende te houden. Hij ging naar de gemeente, maar daar konden ze hem niet verder helpen. Hij liep naar de boekhandel op de hoek, met de vraag of de eigenaar eventueel samen een pand zou willen delen. 'Ik ga niet met anderen werken,' zei de boekhandelaar. Nu zit Ketelaar met de handen in het haar. Hij staart lang voor zich uit. 'Ik vind het wel heftig, hoor. Vorig jaar besloot ik het nog een jaartje te proberen, maar achteraf gezien had ik dat niet moeten doen.' Hij weet al hoe hij op 31 december de videotheek gaat sluiten. 'Geen afscheidsfeestje. Ik wil het alleen doen. Alleen naar buiten lopen, alleen de deur op slot draaien en dan de route die ik al achttien jaar loop, alleen naar huis lopen.' 

Er zijn verschillende klanten die zeiden films te willen blijven huren. 'Ik heb ruim duizend films in mijn kamer. Misschien begin ik wel een videotheek aan huis.' wie leent er nog een film? 'Mijn geluk is dat veel oude Classics niet te downloaden zijn'