Recensie
Nova Zembla ***
© UNKNOWN

Nova Zembla ***

Regie: Reinout Oerlemans
Met: Robert de Hoog, Derek de Lint, Doutzen Kroes


Willem Barentsz ondernam drie mislukte pogingen om een Noordelijke handelsroute van Holland naar Azië te ontdekken. De derde expeditie overleefde de ontdekkingsreiziger niet. Bemanningslid Gerrit de Veer hield echter een dagboek bij, dat hij na de barre tocht van 1596 publiceerde.

In de negentiende eeuw werd Barentsz een nationale held, dankzij de gedichten van Hendrik Tollens en een befaamde schoolplaat van Johan Herman Isings. De noodgedwongen overwintering op Nova Zembla, waarbij de manschappen van Barentsz de strijd aanbonden met honger, kou en ijsberen, bleek heroïsch genoeg voor eeuwige roem.

Filmmaker Reinout Oerlemans raakte als jongen gefascineerd door deze geschiedenis. Het doorslaande succes van zijn boekverfilming Komt een vrouw bij de dokter gaf hem de nodige armslag om de ontberingen van Barentsz en zijn bemanning te verwerken tot een heus zeeheldenepos in Hollywoodstijl. En dat ook nog in 3D. Die driedimensionale fotografie is vakkundig uitgevoerd, en leverde al heel wat publiciteit op. Het is toch maar mooi de eerste Nederlandse 3D-productie.

Artistiek voegt die derde dimensie weinig toe, maar gelukkig leidt het ook niet te veel af. Hetzelfde geldt voor het acteerdebuut van Doutzen Kroes. Haar behandeling van de (overigens niet al te denderend geschreven) dialogen laat te wensen over. Maar als de droomvrouw die Gerrit de Veer inspireert om de winterse hel van Nova Zembla te overleven, is het topmodel op haar plaats. Ook al moet ze in een malle droomscène op een schommel rondzwieren in de kerk van haar filmvader, de door Jan Decleir vertolkte predikant annex wetenschapper Peter Plancius.

Wat wel afleidt, is de al te hedendaagse Nederlandse uitspraak van de acteurs: kon men nou echt geen taalcoach inhuren met een consequente visie op geloofwaardig taalgebruik in de zestiende eeuw? Afgezien van zijn middelbarescholieren-accent is Robert de Hoog overigens wel een uitstekende hoofdrolspeler. De ontwikkeling van een romantische schrijver tot een dappere zeebonk met leiderskwaliteiten biedt De Hoog alle kans om zijn aanzienlijke acteertalent te etaleren. Ook niet onbelangrijk: hij heeft een mooie kop voor dit soort heldendrama's.

Maar ondanks een sterke hoofdrol en ondanks de fraaie arctische locaties wordt Nova Zembla nooit echt spannend. Zo is de romance tussen De Hoog en Kroes wel heel erg kuis. Omdat het een familiefilm moest worden, natuurlijk.

Maar waarom zien we dan een scène waarin scheepsmaat van De Veer onder de dekens masturbeert met een afbeelding van Kroes? Zoiets roept wellicht vragen op bij kinderen. De grootste vraag is echter hoe het kan dat al die scheepsavonturen zo tam en statisch overkomen.

In dramatisch opzicht maakt Nova Zembla weinig meer indruk dan die overbekende schoolplaat. Een hele grote 3D-schoolplaat. (Fritz de Jong)