Kunst & Media Bewaar

Film over de biotoop Amsterdam

Merel Westrik (bekend als presentatrice van AT5) en Melchers trokken een jaar met een camera door Amsterdam. Foto At5
Merel Westrik (bekend als presentatrice van AT5) en Melchers trokken een jaar met een camera door Amsterdam. Foto At5 © UNKNOWN

AMSTERDAM - Wie de grachten beschouwt als bruine soep met fietsen, urine en fastfoodverpakkingen, doet deze biotoop tekort. De Herengracht bijvoorbeeld zit vol met leven. ''Snoekbaars, kreeftjes, aal, schelpjes uit China, vlokreeften uit de Kaspische Zee,'' somt gepensioneerd stadsecoloog Martin Melchers op in het openingsshot van de film Haring in het IJ, over de wilde natuur in Amsterdam.

Ontspannen staat hij op een steiger, een hengel bewegingloos in het water. ''Als ik hier een proefmonster neem, dan vang ik ze.'' Kortom: er leeft heel wat fraais in Amsterdam. Voor wie het wil zien althans.

Melchers neemt ons veertig minuten mee op een natuurtocht door de stad, van het Diemerpark naar het Westelijk Havengebied en alles er tussen in. Merel Westrik (bekend als presentatrice van AT5) en Melchers trokken een jaar met een camera door Amsterdam. Het resultaat is vandaag in première gegaan tijdens het symposium over stadsecologie in kerk De Duif, dat ter ere van de pensionnering van Melchers wordt gehouden.

Bij zowat elk telefoontje over een biologische curiositeit dat Melchers binnen kreeg - en dat zijn er nogal wat - toog het duo naar de beller in kwestie. Dat leverde veel, héél véél materiaal op. In totaal 160 uur. ''Maar soms plaatste ik een camera op statief en dan liet ik die een paar uur draaien. Als ik terugspoelde, zag ik zand, zand, zand. En misschien nog ergens een beest,'' zegt Melchers.

Het voordeel aan zo veel beelden is dat de film bomvol verschillende beesten zit. Vogels bijvoorbeeld. Broedende vogels op het Zeeburgereiland. De kievit, de kleine plevier, de tureluur. Met grote voorzichtigheid zetten ze hun gevederde kont op de eieren. Aandoenlijk zijn de beelden van bibberende kale eksterjongen in een nest aan de Alexanderkade, die de kijker in een paar shots ziet opgroeien tot flinke pubers.

En dan de haas die in de Kalverstraat een schoenenwinkel binnenrende, naar de derde verdieping sjeesde en zich daar achter een koelkast verstopte. Geen mens wist waar dat beest ineens vandaan kwam. Westrik filmt hoe Melchers de haas in de IJdoornpolder vrijlaat. ''Het hazenparadijs,'' zegt de ecoloog. ''Hier eindigt het verhaal van hoe de haas op de Dam aan de dood ontkwam.''

Melchers en Westrik bezoeken ook de slechtvalken bovenop de elektriciteitscentrale in het Westelijk Havengebied. ''Een slechtvalk is een beetje een luie vogel.''

Sowieso is Westpoort een walhalla voor een stadsecoloog. Alleen al vanwege de paddenmannen die één keer per jaar 's nachts de vrouwtjes 'opkwaken'. ''Oorverdovend.''?Melchers doet fluisterend verslag vanuit zijn auto: ''De vrouwtjes horen dat, en zeggen: 'hé, de jongens hebben voorplantingsdriften'.'' De kijker blijft met een happy feeling achter. Zo treurig is het niet gesteld met de fauna in de stad - integendeel. (MALIKA SEVIL)