Recensie
De laatste dagen van Emma Blank ****
© UNKNOWN

De laatste dagen van Emma Blank ****

Regie: Alex van Warmerdam
Met: Marlies Heuer, Annet Malherbe, Eva van de Wijdeven, Gene Bervoets

In een zwart geschilderd huis aan de rand van de duinen woont een vreemde verzameling mensen. De vrouw des huizes (Marlies Heuer) is een manisch-depressieve kenau die haar bedienden behandelt als voetvegen. Langzaam groeit het besef bij de kijker dat het personeel misschien wel helemaal geen echt personeel is. Een eerste hint: in de hond herkennen we geen echte hond, maar regisseur Alex van Warmerdam. Die wordt uitgelaten om buiten in de bosjes te poepen. Dat dan weer wel.

De exacte reden voor de aanhoudende vernedering van kokkin Bella (Annet Malherbe), dienstmeid Gonnie (Eva van de Wijdeven) en butler Haneveld (Gene Bervoets) wordt pas laat in de film helemaal duidelijk. En als het zo ver is, komen de karakters er zelf achter dat het allemaal nog weer anders lag. Een opstand is dan onvermijdelijk, maar het beendroge geweld waarmee de film eindigt komt toch nog onverwacht.

Met De laatste dagen van Emma Blank wentelt Van Warmerdam zich in een zwartgallig universum, waarin nauwelijks meer plaats is voor de speelse absurditeit van zijn vroegere succesnummers Abel en De Noorderlingen. Beter gezegd: Emma Blank is wel absurd, maar niet speels. Karakteristiek is een dialoog als deze:
''Ik heb geen kanker, hoor''
''Nou heeft ze weer geen kanker''
''Ik heb nooit kanker gehad.''

''Aan welke ziekte bent u eigenlijk van plan dood te gaan?''
De hypochondrische humor is tegelijkertijd om te lachen en te huilen en valt perfect op zijn plaats in het huis dat speciaal voor deze film werd opgetrokken in de duinen bij Bloemendaal.

Met zijn smalle hoge ramen en duistere buitenkant doet deze villa denken aan een strenge Scandinavische kerk. Maar het huis is niet alleen een mausoleum voor een stervende dictator -Adolf Hitler in een jurk, volgens Van Warmerdam- die maar niet wil sterven. Het is ook een huis geworden dat zelf al een heel leven achter de rug heeft. Compleet met rondslingerende prullen die niemand kennelijk durft weg te gooien en een mislukte restyling in een verkeerd ontwerperstijdperk. Maar in tegenstelling tot de bewoners, die aan het einde van de film nog net zo moreel bankroet zijn als aan het begin, zou dit interieur nog wel te redden zijn door een stevige opknapbeurt. (FRITZ DE JONG)

www.emmablank.nl