Recensie
Star Trek ****
© UNKNOWN

Star Trek ****

Regie: J.J. Abrams
Met: Chris Pine, Zachary Quinto, Leonard Nimoy, Karl Urban, Zoë Saldana

Een jaar geleden gaf de Amerikaanse film en televisiemaker J.J. Abrams met het door Matt Reeves geregisseerde Cloverfield een frisse draai aan het subgenre van de reuzenmonsterfilm. Het duo toonde de verwoesting van Manhattan door de ogen van een amateurfilmer op straatniveau, en dat simpele idee bood een nieuw en enerverend perspectief op spektakel naar beproefd model.

Met zijn nieuwe film Star Trek doet Abrams een vergelijkbare meesterzet. Het in de jaren zestig gelanceerde televisieconcept van Gene Roddenberry werd in zes tv-series en tien bioscoopfilms uitgemolken, maar dankzij een nieuw uitgangspunt slaagt Abrams er uitstekend in de oude formule vitaliteit en urgentie te geven.

Net als bij Cloverfield blinkt dat uitgangspunt uit in eenvoud: Star Trek speelt zich af vóór de eerste aflevering van de oorspronkelijke serie. Het maakt de film toegankelijk voor mensen die niet met de materie vertrouwd zijn, en het ontslaat de makers van de plicht een gevestigd acteursensemble en de vertrouwde kostuums en decors van de tv-varianten over te nemen.

Abrams en zijn vormgevers waken er echter voor de kenmerkende elementen van de succesformule overboord te zetten: het ruimteschip The Enterprise en de personages van de oorspronkelijke bemanning worden als nieuw geïntroduceerd, maar ze ogen en ze klinken vertrouwd.

De film begint spectaculair, met de geboorte van James Tiberius Kirk en de dood van diens vader, die zichzelf opoffert om zijn vrouw en zoon een toekomst te geven. Het drama wordt veroorzaakt door de wraakzuchtige Romulaan Nero, die later opnieuw vreselijk zal huishouden en de jonge Kirk en diens rivaal Spock daarmee een gemeenschappelijke vijand verschaft.

Dat de door Eric Bana vertolkte booswicht en diens plannen en motieven weinig tot de verbeelding spreken is jammer, maar de film draait niet om de plot, maar om de verhoudingen tussen de jonge rekruten, die door de terreur meteen in het diepe gegooid worden.

Met dat laatste doet Star Trek denken aan traditionele oorlogsfilms, waarin de snelkookpan van het slagveld tot kameraadschap en samenwerking noopt. Maar deze groentjes heten Kirk, Spock, Uhura, McCoy, Scotty, Sulu en Chekov, en Abrams en het uitgekiende acteursensemble kennen hun klassiekers zo goed dat we er geen moment aan twijfelen dat we naar jonge incarnaties van de oude vertrouwde ploeg kijken.

Alle bemanningsleden komen sterk uit de startblokken, maar de show wordt naar behoren gestolen door de impulsieve Kirk en de rationele Spock, die herhaaldelijk met elkaar botsen en door Chris Pine en Zachary Quinto uitstekend vertolkt worden.

Met een tijdreisthema en een cruciale rol van oorspronkelijk Spock-vertolker Leonard Nimoy slaat de film een brug naar de eerste serie, maar ook in toon raken Abrams en de scenarioschrijvers daarbij de juiste snaar. Want in tegenstelling tot de recentere Star Trekbioscoopfilms bevat de nieuwe film opmerkelijk veel humor, die niet voortkomt uit een ironiserende terugblik op een malle serie uit het tijdperk van The Beatles en The Monkees, maar uit de sterk contrasterende personages die Gene Roddenberry meer dan veertig jaar geleden bedacht.

Star Trek is niet de eerste Hollywoodfilm die een oud tv-concept nieuw leven in blaast, en het zal ook niet de laatste zijn. Maar door een combinatie van respect voor het origineel en een aangenaam lichtvoetige toon laten Abrams en co alle andere herkauwers lichtjaren achter zich. (BART VAN DER PUT)

www.startrek.com