Kunst & Media Bewaar

De liefdevolle en luchtige school in de rauwe Houthavens (****)

De liefdevolle en luchtige school in de rauwe Houthavens (****)
© Architectenbureau Marlies Rohmer

Degenen die het liefst in een rauwe, onbewerkte stad verblijven zijn misschien op voorhand niet blij met de nieuwe brede school in de Houthavens. Maar wie beter kijkt ziet de liefde voor architectuur en luchtigheid waarmee het gebouw in elkaar gezet is.

Basisschool Houthaven

Ons oordeel: ★★★★☆
Wat: Energieneutrale brede school

Wie van de rafelranden van de stad houdt, moet het akelige gevoel hebben dat de tijd begint te tikken: de onontgonnen gebieden in de stad verdwijnen langzaam maar zeker voorgoed.

Nu zijn de - nu nog ruige - Houthavens aan de beurt. In 2006 werden de plannen voor het gebied vrijgegeven. Ambitieuze, mooie plannen: zeven groene, autovrije wooneilanden, scholen, een appartementencomplex en, geheel naar de huidige modieuze architectuurmaatstaven, een park op het dak van de tunnel die de Spaarndammerbuurt met de nieuwe wijk verbindt.

Balen
Maar plannen blijven plannen. Ze worden gewijzigd, lopen uit, blijken toch duurder te zijn dan verwacht, enzovoort. Koren op de molen van mensen die niets moeten hebben van een gladgestreken stad en vrolijk fluitend door ruige zandvlakten en over winderige betonnen paden koers zetten naar een stadsstrand voor een biertje, om daarna aan te schuiven in restaurants in voormalige zendmasten en veerponten.

Zij zullen ongetwijfeld balen van het eerste opgeleverde gebouw van Project Houthaven, dat vlak achter de Spaarndammerdijk is verrezen: een zogeheten brede school. Er komen twee basisscholen in, een kinderdagverblijf en peuterspeelzalen. Het bijzondere aan Project Houthaven is het feit dat de hele wijk honderd procent klimaatneutraal dient te worden. Er wordt milieuvriendelijk gebouwd, nauwkeurig gelet op materiaalgebruik, en alle energie wordt op verstandige wijze opgewekt. Allemaal leuk en aardig, maar hoe ziet het eruit?

Wie aan komt rijden en de kolos in de verte ziet staan, zal snel willen oordelen. Lomp! zie je ze al denken, met de gezichtsuitdrukking op de 'zie je nou wel'-stand. Inderdaad doet het vierkante blok in eerste instantie nogal onverfijnd aan. Te veel steen, te weinig raam, te weinig lucht. De robuustheid is niet te ontkennen, en schurkt daarin zelfs tegen het DDR-achtige aan. Het ziet eruit alsof het moeiteloos door een kernoorlog heen komt, met zijn bakstenen pantser en klokken die van massief lood lijken te zijn gemaakt.

Liefde
Maar wie dichterbij komt, ziet dat het exterieur niet liefdeloos bij elkaar is gemetseld, maar dat de stenen zorgvuldig in een speels, hier en daar zelfs lichtelijk slordig blokkenpatroon zijn gerangschikt. Tussen de stenen zit ruimte, wat letterlijk lucht geeft en oog voor detail verraadt. Strategisch geplaatste witte stenen onderstrepen dat. Aan de voorkant van het gebouw is een groot glazen terras, wat het geheel doet ademen.

Eromheen ligt een aantal speeltuintjes, waar mals groen gras op artificiële heuvels ligt te wachten op spelende kinderen. Een mooi contrast met het klassieke schooljuffrouwachtige dat de school uitstraalt. De stenen klokken, de afgeronde Amsterdamse School-geïnspireerde ingangen, de koperkleurige vensterbanken: dit is een gebouw waar liefde voor architectuur in zit. Je moet er alleen twee keer naar kijken.

Het is jammer dat de Houthavens uiteindelijk onherroepelijk zullen worden getemd tot een braaf gebied binnen de lijntjes. Maar als het dan toch moet, dan het liefst met strenge, maar rechtvaardige gebouwen als deze.