Amsterdam Bewaar

Tien stellingen die het stemmen een beetje makkelijker maken

Tien stellingen die het stemmen een beetje makkelijker maken
© ANP

Wat te stemmen woensdag bij de gemeenteraadsverkiezingen? Aan de hand van tien stellingen proberen we die beslissing iets makkelijker te maken.

1. Doe niet moeilijk over cameratoezicht
Voor:
VVD, CDA
Tegen: PvdA, GroenLinks, D66, SP,Partij voor de Dieren, Red Amsterdam

VVD en CDA menen dat er meer cameratoezicht zou moeten komen. De VVD wil ook een proef met gezichtsherkenning.

Met het CDA is de VVD overtuigd van het nut van camera's. Vooral GroenLinks staat er kritisch tegenover, net als de SP. Andere partijen kunnen leven met de camera's, mits nut en noodzaak daarvan kunnen worden aangetoond. En dan nog op tijdelijke basis, met regelmatig een evaluatie.

2. De bezuinigingen in de zorg moeten deels worden gecompenseerd met gemeentegeld
Voor: GroenLinks, SP, PvdA, D66, PvdD, Red Amsterdam
Tegen: VVD

De gemeente krijgt te maken met de overheveling van zorgtaken door het rijk. De opgelegde bezuiniging is zo groot, dat het de vraag is in hoeverre de huidige zorg op peil kan worden gehouden. Partijen willen de zorg dichter bij de burger brengen en slimmer organiseren, maar daarmee kunnen de klappen niet volledig worden opgevangen.

Bijna alle partijen, behalve de VVD, willen extra ondersteuning voor mantelzorgers. GroenLinks, SP, PvdA en D66 willen de dagbesteding in stand houden of op een andere manier organiseren. Red Amsterdam wil de bezuinigingen op de huishoudelijke hulp terugdraaien. Het CDA wil met een fonds de ernstigste gevolgen van de bezuinigingen voor de kwetsbaarste mensen verzachten.

3. Op het gemeentelijk apparaat mag de komende vier jaar meer dan vijftig miljoen worden bezuinigd
Voor: VVD, D66, CDA, Red Amsterdam
Tegen: GroenLinks, PvdA, SP, PvdD

Bijna alle partijen vinden dat er kan worden bezuinigd op het ambtelijk apparaat. Waar GroenLinks, SP en PvdA niet verder gaan dan een bezuiniging van 40 miljoen euro over vier jaar, zien het CDA en de VVD ruimte om respectievelijk 140 en 200 miljoen euro te besparen op de kosten van de gemeente. D66 spant de kroon met een bezuiniging van 385 miljoen.

4. Er kan minder geld naar armoedebestrijding
Voor: VVD
Tegen: SP, PvdA, GroenLinks, Partij voor de Dieren, D66, Red Amsterdam

Het paradepaardje van PvdA en GroenLinks: de extra gelden die de gemeente aan armere huishoudens geeft, bovenop rijksgelden. De meeste andere partijen steunen dat; de VVD vindt dat het minder kan. Uit het verkiezingsprogramma: 'Wat ons betreft worden bovenwettelijke armoedegelden alleen ingezet ten bate van schrijnende gevallen. Dat vraagt een kleiner budget. Armoedebeleid doe je met banen.'

In één van de lijsttrekkersdebatten leek Eric van der Burg voor dat standpunt terug te deinzen; daar zei hij dat er vanuit het rijk extra geld naar armoedebestrijding gaat en dat daar wel iets af kan. D66 staat achter het bestaande budget. De SP wil belangrijke voorzieningen gratis maken voor armere kinderen en gesubsidieerde arbeidsplaatsen scheppen.

5. Het percentage sociale huurwoningen mag niet minder worden dan de helft van de woningvoorraad
Voor: PvdA, GL, SP, Red Amsterdam, PvdD
Tegen: D66, VVD, CDA

Voor middeninkomens is er nu nauwelijks plaats op de Amsterdamse woningmarkt. Bouwen is een oplossing die elke partij wel ziet zitten; de verschillen zitten 'm in wat ze willen met de bestaande sociale huurwoningen. De VVD en het CDA willen de sociale woningvoorraad laten dalen tot dertig procent, zoals in de rest van Nederland. De VVD wil daartoe sociale huurwoningen versneld verkopen aan de huidige bewoners.

Het CDA benadrukt dat er sociale huurwoningen gereserveerd moeten worden voor ouderen. Van D66 mogen de aantallen dalen tot 45 procent. Dat moet vooral ook leiden tot meer huurwoningen in het middensegment. De Partij van de Arbeid en GroenLinks willen het aandeel sociale huurwoningen niet verder laten dalen dan de helft van de woningvoorraad.

Red Amsterdam wil de socialehuurwoningvoorraad pas laten dalen als de wachtlijsten weg zijn en de vraag is afgenomen. De Partij voor de Dieren wijst erop dat niet iedereen in Amsterdam kan wonen en pleit voor verduurzaming.

6. Bemoeienis met onderwijs moet zo blijven
Voor: PvdA, GL
Tegen: VVD, D66, SP, Red Amsterdam, PvdD

Voor de PvdA is het één van de grote trofeeën in verkiezingstijd: de door Lodewijk Asscher ingezette en door zijn opvolger Pieter Hilhorst voortgezette gemeentelijke bemoeienis met de kwaliteit van het basisonderwijs. Gevolg is dat het aantal zwakke scholen is teruggebracht van 44 naar 4. De brede steun voor dit beleid in de gemeenteraad kalft nu enigszins af, mede door een kritisch rapport van het Centraal Planbureau.

Het CDA heeft twijfels en wacht nader onderzoek af. SP, Partij voor de Dieren en vooral D66 klagen over een doorgeslagen 'toetscultuur' met een ongezonde focus op Cito-scores. De VVD wil de onderwijssector zelf laten zorgen voor betere kwaliteit.

7. Een huiseigenaar moet de grond onder zijn huis kunnen kopen als hij dat wil
Voor: VVD, CDA, D66
Tegen: PvdA, GroenLinks, SP, PvdD, Red Amsterdam

De meeste Amsterdamse huizenbezitters kunnen de grond onder hun huis niet kopen, maar moeten die volgens het erfpachtstelsel van de gemeente huren. Zo stroomt jaarlijks 70 tot 80 miljoen euro in de gemeentekas en profiteert de gemeenschap van de waardestijging van de grond, redeneren linkse partijen.

CDA, D66 en VVD vinden het systeem achterhaald. Huiseigenaren betalen immers al onroerendezaakbelasting. Zij willen dat huiseigenaren de eigen grond moeten kunnen kopen; dat zou ook tot een betere prijsvorming leiden.

8. Nieuwe garages in de binnenstad
Voor: VVD, PvdA, CDA, D66, Partij voor de Dieren
Tegen: SP, GroenLinks, Red Amsterdam

Alle partijen moedigen bezoekers aan hun auto aan de rand van de stad goedkoop te parkeren en verder te reizen met het openbaar vervoer. Met GroenLinks voorop is er een meerderheid die de stad binnen de Ring autoluw wil maken. Vooral VVD en CDA willen de binnenstad bereikbaar houden voor automobilisten; daarvoor zijn extra garages nodig.

D66 en PvdA steunen dit, al heeft de PvdA mist gecreëerd doordat ze een greep wil doen in het fonds waarmee garages worden gefinancierd. De Partij voor de Dieren vindt dat nieuwe garages niet ten koste van groen mogen gaan en betaalbaar moeten zijn.

D66 wil waar mogelijk huishoudens een tweede parkeervergunning aanbieden. Alle partijen maken zich sterk voor fietsers, GroenLinks voorop. De VVD wil de komende zes jaar 45.000 extra fietsparkeerplekken realiseren.

9. Meer geld naar cultuur
Voor: D66, SP, PvdD, Red Amsterdam
Tegen: PvdA, VVD, GroenLinks, CDA

Bovenop de rijksbezuinigingen op cultuur heeft het stadsbestuur de afgelopen periode 7,6 miljoen euro op jaarbasis gekort op gemeentelijke kunstsubsidies. D66 wil die bezuiniging geheel terugdraaien, net als Red Amsterdam. De SP wil het geld voor 'citymarketing' - dit jaar 6,8 miljoen - voortaan inzetten voor Amsterdamse kunst en cultuur. Ook moeten alle Amsterdammers jaarlijks een gratis kaartje voor een museum krijgen.

GroenLinks en PvdA willen geen extra geld voor cultuur, maar keren zich ook tegen nieuwe bezuinigingen. De VVD doet daar geen harde uitspraken over, maar is wel kritisch over de huidige wijze van subsidieverdeling; het aanbod moet meer worden afgestemd op de vraag. Het CDA wil het kunstbudget (ruim tachtig miljoen euro op jaarbasis) met twintig miljoen korten.

10. Drugs horen niet bij Amsterdam
Voor: CDA
Tegen: PvdA, GroenLinks, VVD, D66, SP, Partij voor de Dieren, Red Amsterdam

De klassieke links-rechtstegenstelling. GroenLinks spreekt van een 'recht op roes' en wil niet meewerken aan 'onzinnige Haagse symboolmaatregelen' als het afstandscriterium voor coffeeshops rond scholen, dat door de Partij voor de Dieren juist wordt gesteund.

 De landelijke VVD wil buitenlanders weren uit coffeeshops en de strafbaarstelling van 'softdrugsdelicten' verhogen. De Amsterdamse VVD is het daar niet mee eens en staat ook niet afwijzend tegenover een proef met gereguleerde wietproductie. CDA hekelt 'het slappe gedoogbeleid'.