Sport Bewaar

Ajax Dossier: van JOS naar Ajax

Rinus Michels in een onderonsje met Jaap van Praag. Foto ANP
Rinus Michels in een onderonsje met Jaap van Praag. Foto ANP © UNKNOWN

Ajax is een grote club met een rijk verleden. Het Parool belicht de belangrijkste periode. Tussen 1965 en 1966 vormde Rinus Michels Ajax om tot een profclub. Deel 5: Ajax strompelt en Michels wil hogerop.

'Verkocht,'' zei Jaap van Praag in 1964 in zijn muziekwinkel op het Spui in de hoorn van de telefoon. Van Praag had zijn collega-voorzitter Hekman van GVAV aan de lijn en de man die was verkocht stond naast hem. ''Ik kostte 250.000 gulden,'' herinnert Klaas Nuninga zich. ''Dat was destijds het hoogste bedrag dat in Nederland was uitgegeven voor een speler.'' Misschien is het wel het hoogste bedrag ooit waarvoor een speler is verkocht in een muziekwinkel.

Van Praag gaf het geld graag uit voor het 23-jarige talent uit Groningen. Het was immers zijn zuinige voorganger Jan Melchers die de transfersom met een strakke boekhouding bij elkaar had geschraapt en bovendien was het gebrek aan goede spelers Melchers mede fataal geworden.

Want in 1963 liet de toenmalige voorzitter van Ajax topscorer Henk Groot naar Feyenoord vertrekken en dat namen veel clubleden hem niet in dank af. Met zand tussen de tanden moest Melchers akkoord gaan met de oprichting van de ledenraad, een orgaan dat hem uiteindelijk de das omdeed. Buiten zijn krenterige bedrijfsvoering haalde Melchers zich de woede van de ledenraad op de hals toen hij het ondernemersduo Freek en Wim van der Meijden in ruil voor hun hand- en spandiensten (en de zakcentjes voor de spelers) een lidmaatschap van Ajax had beloofd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog hadden de broers namelijk bunkers gebouwd voor de Duitsers en dat paste niet bij het joodse karakter van Ajax, oordeelde de ledenraad. Dat Ajax in het seizoen 1963-1964 op een teleurstellende vijfde plaats was geëindigd, droeg ook bij aan de ondergang van Melchers.

''Het seizoen 1964-1965 was moeilijk,'' herinnert Nuninga zich. Niet alleen had hij zelf last van het prijskaartje om zijn nek en voelde hij zich als Groninger 'min of meer de eerste buitenlander van Ajax', ook de rest van de ploeg haperde. Dieptepunt was de 9-4 nederlaag tegen Feyenoord, waarbij doelman Bertus Hoogerman de contactlenzen van zijn vrouw had gedragen.

Trainer Vic Buckingham had Ajax in 1960 naar de titel geleid, maar het lukte hem niet de selectie in 1964 naar zijn hand te zetten. De resultaten waren slecht, het niveau van de selectie viel tegen, ook de sfeer was verziekt. Het was aan Melchers' vervanger Van Praag om Ajax er weer bovenop te helpen.

Jenever Ons Streven was niet het adagium in De Meer, maar veel scheelde het niet. Bij JOS (Jeugd Organisatie Sportclub) had Michels ook al lijn gebracht in het elftal en met zijn A-diploma op zak stond de jonge trainer open voor een nieuwe club. Voordat Ajax hem had gepolst, had hij al mislukte sollicitaties bij Heracles en Wilhelmina achter de rug.

Uiteraard wist Van Praag wie oud-Ajaxspeler Rinus Michels was. Bij JOS had de oud-speler van Ajax het goed gedaan en zoveel verschilde het bij de eersteklasseamateurs niet met de semiprofs van Ajax. Toen de Engelsman Buckingham vertrok uit Amsterdam, mocht Michels het na jaren van Engelse trainers als eerste Nederlander bij Ajax proberen. Met een tweedehands Skoda kwam de 36-jarige Amsterdammer op 22 januari 1965 De Meer oprijden. Hij mocht het een half seizoen proberen. (JOP VAN KEMPEN)