Sport Bewaar

Alle ogen gericht op Alderweireld

Toby Alderweireld in duel met John Heitinga van Athletico Madrid tijdens het Amserdam Tournament in juli. Foto ANP
Toby Alderweireld in duel met John Heitinga van Athletico Madrid tijdens het Amserdam Tournament in juli. Foto ANP © UNKNOWN

Ajax speelt vanavond in Brussel zijn tweede poulewedstrijd in de Europa League tegen Anderlecht. Veel ogen zijn gericht op Toby Alderweireld, de pas twintigjarige Belgische verdediger van de Amsterdammers.

Het is de maandagmiddag na Ajax-ADO (3-0) en een drukte van belang in de kantine van De Toekomst. Frank de Boer, trainer van de A-junioren, zet zich achter een broodje, terwijl Heini Otto (D2) prinsheerlijk lurkt aan een bak koffie. De techniektrainers Wim Jonk en Bryan Roy stiefelen rond. Danny Blind, de rechterhand van trainer Martin Jol, pendelt heen en weer tussen spelershome en bestuurskamer.

Aan een van de tafeltjes wordt Alderweireld geïnterviewd. ''Hij doet het goed,'' knikt Blind goedkeurend in de richting van de jonge voetballer. 'Een topper in spé' zei Jol al.

De Belg zal toch niet gaan zweven? Weinig kans. Het strookt niet met zijn karakter. Bovendien is de weg die hij moest afleggen om te geraken waar hij hij nu is, zwaar geweest. Dat heeft hem zelfbewust gemaakt. ''Ik had in mijn eerste periode bij Ajax vreselijk heimwee. Heb op het punt gestaan mijn koffers te pakken en naar huis te gaan.''

Toby Alderweireld was vijftien jaar toen Ajax hem in het vizier kreeg bij GBA, de Belgische club waarmee de Amsterdammers een samenwerkingsverband onderhielden. Jeugdtrainer Maarten Stekelenburg, nu voor Ajax werkzaam bij filiaalclub Ajax Cape Town, was de eerste trainer die hem in Antwerpen aan het werk zag. Met Ajax' studiebegeleider Jur Ronner bracht Stekelenburg vervolgens een bezoek aan de familie in Ekeren. ''De ouders van Toby stonden niet te trappelen om hem naar Amsterdam te laten gaan,'' herinnert Stekelenburg zich.

''Ze waren eigenlijk tegen,'' lacht Alderweireld. ''Mijn moeder wilde haar kind graag in de buurt houden, zoals alle moeders, en mijn vader, die niet voetbalminded is, was bang dat mijn schoolprestaties eronder zouden lijden. Mijn oudste broer Steve heeft mijn ouders omgepraat.''

Steve Alderweireld, inspecteur van politie te Brussel, was toen 21 jaar. ''Ik voetbalde zelf bij Kapellen, in de derde klasse nationaal, vergelijkbaar met de hoofdklasse in Nederland. Ik had als jongen ook de droom om prof te worden, maar die was vervlogen. Nu zag ik dat mijn broertje wel de kans had om dat te bereiken. Ik heb mijn ouders kunnen overtuigen. Gezegd dat Ajax niet honderd keer op de deur komt kloppen en dat Toby voor zijn kans moest gaan bij een unieke club.''

De hechte band met zijn vader en moeder en zijn broers Steve en Sven maakte de overgang naar Ajax niet makkelijk. Stekelenburg: ''Toby had moeite om te aarden. Op school, in het gastgezin, bij de club. Jur Ronner en ik hebben er veel energie in gestoken om het hem naar de zin te maken.''

Alderweireld speelde op zaterdag zijn wedstrijdjes. Na afloop nam zijn vader hem mee naar huis, om hem een dag later weer terug te brengen naar Amsterdam. Steve Alderweireld: ''Er hebben op die zondagen soms wel wat traantjes gevloeid bij het afscheid.''

De situatie zat hem op enig moment zelfs zo dwars dat hij vast van plan was definitief terug te keren naar België. Alderweireld: ''Toen is mijn vader subiet in de auto gestapt en naar hier gekomen. Hij is geen sentimentele man. Hij zei: Dit is wat je wil, ga er dan ook voor. Vanaf dat moment is het beter gegaan.'' Zijn oudste broer: ''Toby was vijftien jaar. Hij wist toen niet wat hij nu weet. Als je hem vraagt of hij het anders had moeten doen, zal hij volmondig 'nee' zeggen.''

De Ajacied beaamt dat. ''Ik was nog een kind. Ik miste mijn ouders en mijn broers. Maar het voetbal, waarvoor ik naar Ajax was gegaan, heeft me er uiteindelijk doorgesleurd. Op het veld dacht ik niet aan thuis.''

Problemen met de kritische aanpak in de opleiding heeft hij nooit gehad. Stekelenburg: ''Terwijl ik toch heel wat robbertjes met Toby heb uitgevochten. Aan de bal was hij geweldig, maar ik confronteerde hem als verdediger altijd met die twee momenten dat hij de spits van de tegenstander uit zijn rug liet lopen. Met die benadering had hij het soms wel moeilijk, zoals alle jeugdspelers. Het draait toch altijd om de dingen die níet goed gaan. Ik heb letterlijk en vaak tegen hem gezegd: een coach van het eerste elftal gaat jou pas opstellen als je je verdedigende taken voor elkaar hebt.''

Stekelenburg vindt het 'fantastisch' dat Alderweireld nu basisspeler is onder Jol. ''Hij heeft de stap veel sneller gemaakt dan veel mensen hadden gedacht.'' Op het moment dat de jonge Belg zijn eerste contract tekende bij Ajax, werden Stekelenburg en Ronner door Toby en zijn ouders uitgenodigd voor een etentje. ''Dat gebeurt zeker niet altijd en dat hoeft ook niet,'' zegt Stekelenburg. ''Maar er spreekt veel waardering uit en het zegt iets over deze jongen en het gezin waaruit hij komt.''

Alderweireld is zichzelf gebleven in een tamelijk hard milieu. ''Tussen Antwerpen en Amsterdam zit misschien honderdvijftig kilometer, maar de mentaliteit is onvergelijkbaar,'' stelt zijn oudste broer. Stekelenburg: ''Belgen willen nog wel eens om de dingen heen draaien, maar in Amsterdam zegt iedereen waar het op staat.'' Met de jaren was de jonge voetballer steeds beter in staat adviezen naar waarde te schatten en om te zetten in verbeteringen in zijn spel. Hij roemt Winston Bogarde, die als trainer stage liep bij Ajax, als een harde, maar duidelijke leermeester. ''Als hij iets zegt, gaat dat niet zachtjes hè, maar met de volumeknop vol open. Sommige jongens krimpen dan ineen, maar ik heb echt heel veel aan hem gehad.''

Aan het begin van dit jaar mocht Alderweireld mee op trainingskamp naar Portugal. Het was zijn eerste kennismaking met de A-selectie en hij kreeg de bevestiging dat hij het niveau aan kan. Trainer Marco van Basten liet hem nadien meespelen in de Uefa Cupwedstrijd tegen Olympique Marseille, maar zette hem vervolgens weer op de bank.

''Van Basten is verstandig met mij omgegaan,'' zegt Alderweireld. ''Ik had zelf een gezonde teleurstelling dat ik niet meteen door kon stoten in het eerste elftal. Maar als je snel komt, is de kans ook groter dat je snel weer terugvalt.''

De Belg overpeinst zijn woorden in de nabijheid van mannen als Jonk, Blind, Frank de Boer en D-pupillentrainer Dennis Bergkamp, die ook de kantine van De Toekomst komt binnenwandelen. Alderweireld: ''Het is niet om in het gevlij van de supporters te komen als ik zeg dat een lang gekoesterde wens is uitgekomen nu ik basisspeler ben voor Ajax. Alles wat de club uitstraalt, de manier van spelen, het tenue, en de grote voetballers die de club heeft voortgebracht; als kleine jongen droomde ik ervan daarbij te horen.'' (DICK SINTENIE)