Binnenland Bewaar

Aantal zeer vervuilende scooters in stad veel hoger dan verwacht

Een scooterrijder stuurt van de pont af.
Een scooterrijder stuurt van de pont af. © ANP

Vervuilende tweetaktscooters zijn de stad nog lang niet uit, zo blijkt uit onderzoek van De Gezonde Stad. Uit tellingen van de milieuactivisten blijkt dat 44 procent van de 85.000 scooters in Amsterdam een tweetaktmotor heeft, en dus veel meer schadelijke stoffen uitstoot.

 
Rijden op elektriciteit is veel goedkoper

Die constatering staat haaks op de aanname van wethouder Eric Wiebes dat de tweetaktscooter vanzelf wel uit de stad zal verdwijnen nu brommers met de verouderde motoren nauwelijks meer worden verkocht. Wethouder Eric Wiebes stelde onlangs nog dat beleid om tweetaktscooters uit Amsterdam te weren niet nodig is, omdat dat model vanzelf zal 'uitsterven'.

'Maar dat klopt dus voor geen meter,' zegt Jupijn Haffmans van De Gezonde Stad. 'Als de gemeente niets doet, rijden er in 2020 nog steeds duizenden rond. Er zijn nu maatregelen nodig.' Haffmans pleit voor een verkoopverbod of een milieuzone voor tweetaktscooters, en een slooppremie.

Roetdeeltjes
Tweetaktscooters onderscheiden zich van viertaktmodellen doordat de olie die nodig is voor de smering van de motor samen met de benzine in de tank wordt gegooid. De olie wordt daardoor meeverbrand, waardoor extra fijnstof en veel meer roet wordt geproduceerd.

Vooral roetdeeltjes, die veel kleiner zijn dan fijnstof, zijn erg schadelijk voor de gezondheid doordat ze dieper in het lichaam doordringen, zo bleek in 2009 uit onderzoek van TNO.

Tweetaktmotoren zijn goedkoper en waren om die reden lang populair, maar inmiddels worden in Nederland vrijwel uitsluitend viertaktbrommers verkocht. Die zijn zuiniger, rijden rustiger en gaan langer mee.

Toch heeft in Amsterdam dus nog altijd de helft van de scooters een tweetaktmotor, zo blijkt uit het onderzoek van De Gezonde Stad. Van de 1109 scooters die de milieuclub onder de loep nam, hadden er 486 een tweetaktmotor. Volgens Haffmans komt dat doordat Amsterdammers langer op hun oude scooter blijven rijden.

'Maar dat is helemaal niet nodig. Een elektrische scooter is maar een paar honderd euro duurder. En het verschil verdien je snel terug, want rijden op elektriciteit is veel goedkoper.'

Afgeknepen motor
Uit het onderzoek blijkt ook dat 64 procent van de scooters een snorfiets is: een brommer met een blauw kentekenplaatje, die maximaal 25 kilometer per uur mag en dus op het fietspad moet rijden. Hafmans wijst erop dat die begrensde scooters nog vervuilender zijn; omdat de motor wordt afgeknepen, worden nog meer schadelijke stoffen uitgestoten, bleek onlangs uit onderzoek van TNO.

GroenLinks heeft een spoeddebat aangevraagd. 'Ik maak me al sinds 2009 druk over de vervuiling van scooters, maar het college zei steeds dat het probleem van tweetaktscooters vanzelf zou verdwijnen, en dat er in 2015 nauwelijks nog een zou rondrijden. Dat klopt niet, blijkt nu. Ik wil snel maatregelen om tweetaktmotoren uit de stad te verbannen,' zegt GroenLinksraadslid Fjodor Molenaar.

Ook andere reacties reageerden ontstemd. VVD-raadslid Werner Toonk zei dat hij snel van de wethouder wil weten hoe tweetaktscooters 'zo snel mogelijk uit de stad verbannen kunnen worden'.