Kunst & Media Bewaar

Daan Roosegaarde in het Rijks: 'Ze moeten met de Lotus spelen'

De Lotus Dome.
De Lotus Dome. © Jean-Pierre Jans

De Lotus Dome is een soort ademend ruimtewezen. Het kunstwerk van uitvinder en kunstenaar Daan Roosegaarde (1979) is vanaf vandaag in het Rijksmuseum te zien.

Het object van vier bij twee meter bestaat uit honderden ultralichte folietjes die reageren op warmte. Als je langsloopt, openen en sluiten de lotusfoliebloemen zich. Het licht dat vanuit het midden schijnt, volgt de bewegingen van de bezoeker. Op de muur danst licht, Zacht zoemt het motortje dat de lamp aanstuurt, een vrolijk gegrom dat doet denken aan Starwars-robot R2D2.

Op verzoek van directeur Wim Pijbes kwam het werk, dat eerder onder meer in een kathedraal in Lille en in een grot in Jeruzalem stond, naar het Rijksmuseum.

Kwam u naar het Rijksmuseum of kwam het Rijksmuseum naar u?
'Ken je de directeur, Wim Pijbes? Die zegt gewoon: die wil ik.' Wilde hij de Lotus of wilde hij werk van u? 'Ik denk dat we allebei op zoek zijn naar een nieuwe wereld; ik vanuit de toekomst en het Rijks vanuit het verleden. Er was meteen een soort klik, ook naar aanleiding van mijn optreden in Zomergasten, deze zomer. We wilden duidelijk een interventie in het museum doen. Het is een beroemde stijlkamer, de Beuningkamer, maar het is ook een plek die wel een extra lading kan gebruiken.'

Hoe is het voor u om in een museum te staan?
'Het is niet onze standaardmanier van werken; we doen veel met gebouwen, wegen, dingen in de openbare ruimte. Maar wat de Lotus in dit geval doet, is dat hij de bestaande ruimte transformeert. Die interactie van de oude en de nieuwe wereld vind ik fascinerend. En come on, het is natuurlijk een eer om hier te staan. Volgens mij ben ik de enige levende kunstenaar hier, in elk geval op deze verdieping.'

Waarom werkt de Lotus goed in het Rijks?
'Ik voel me wel verwant met hoe de oude meesters werkten: spelen met licht en perspectief, nieuwe dingen ontwikkelen met een groep innovatieve mensen. En ik vind het Rijks ook meer hedendaags dan het Stedelijk. Dat heeft met de directeur te maken en met de hang naar kwaliteit.'

'Maar ik hoop dat de mensen hier wel met de Lotus Dome gaan spelen. Dat ze niet zeggen: 'oh, mooi', en dan een museale afstand houden. Dat zou ik heel erg vinden. Het werk heeft de bezoeker nodig.'

U maakt kunst, maar ontwikkelt ook toepasbare oplossingen, zoals de 'smart highway' met lichtgevende strepen op de weg, of een stofzuiger die smog opzuigt. Is de Lotus ook praktisch toepasbaar?
'We hebben wel wat lijntjes met de tuinbouw. Je zou een omgekeerde variant kunnen maken om lichtvervuiling tegen te gaan in kassen. Als de zon erop schijnt, vouwen de bloemen open. Gaat de zon onder, dan sluiten ze weer. Maar de Lotus Dome zelf vind ik een uiting van poëzie, van technopoëzie.'

In Nuenen ontwikkelt u een Van Gogh-fietspad, in Rotterdam werd de Maastunnel verlicht door uw lichtgevende landschap. Gaat u voor Amsterdam ook iets maken?
'We zijn voor het Centraal Station en Schiphol iets aan het maken, grote openbare lichtwerken. Maar daar kan ik nog niet veel meer over zeggen. Binnenkort wordt er meer bekend.'