Binnenland Bewaar

Mister NZ-lijn geeft geen krimp

Geert Dales arriveert vanmorgen in de Stopera voor zijn verhoor. Links op de foto zijn man Rinze de Vries. Foto Jean-Pierre Jans
Geert Dales arriveert vanmorgen in de Stopera voor zijn verhoor. Links op de foto zijn man Rinze de Vries. Foto Jean-Pierre Jans © UNKNOWN

AMSTERDAM - Niet eerder kreeg de Amsterdamse oud-wethouder Geert Dales het vuur zo na aan de schenen gelegd over de vraag of het wel verantwoord was te besluiten tot de aanleg van de Noord/Zuidlijn.

In een stekelige sfeer vond vanmorgen het verhoor plaats van Dales in de raadsenquête. Vooraf werd het optreden van Dales, in 2002 verantwoordelijk voor het besluit om de Noord/Zuidlijn aan te leggen, gezien als hét moment in de openbare verhoren. Dales riskeert de nodige verwijten in het eindrapport van de enquêtecommissie.

De afgelopen jaren kreeg Dales, 'mister Noord/
Zuidlijn', zware beschuldigingen te verwerken. Hij zou met een te krappe begroting aan de metroaanleg zijn begonnen. Sommigen betichtten hem van bedrog, omdat hij de gemeenteraad in 2002 niet (duidelijk) zou hebben gewaarschuwd voor onzekerheden.

Tot Dales' verbazing kreeg hij daar geen vragen over. ''Ik had vragen verwacht over misleiding van de raad,'' zei hij aan het slot van zijn verhoor. ''De informatievoorziening was buitengewoon intensief en altijd juist en volledig. De raad heeft achteraf geklaagd dat hij werd overstelpt met informatie. Maar als je, zoals in september 2002, 150 vragen stelt, krijg je 150 antwoorden. Dan moet je niet achteraf zeggen: ik zie door de bomen het bos niet meer.''

Dales werd in het nauw gedreven over de krappe reservepot voor tegenvallers, 4,2 procent van de totale begroting. Er lagen adviezen om tien tot twintig procent achter de hand te houden. Dales erkende dat het weinig was, en dat het een restpost betrof. De enquêtecommissie bestrijdt Dales' getallen.

Dales wees erop dat de PvdA begin 2002 vond dat de begroting niet te ruim moest worden, om aannemers niet de indruk te geven dat Amsterdam in het geld zwom. Hij benadrukte intern steeds gewaarschuwd te hebben tegen 'trucs en kunstgrepen' bij het sluiten van contracten met aannemers. Hij ontkende dat hij de raad niet heeft gewezen op de grote onzekerheden in de contracten. ''Je moet wel knettergek zijn om het anders te doen.'' Hij verzekerde dat de gemeente zich bij haar begroting baseerde op aanbiedingen van aannemers. ''Het was geen slag in de lucht.''

De enquêtecommissie suggereerde dat Dales in oktober 2002 de raad op het verkeerde been zette, door te stellen dat metroaanleg verzekerbaar was, terwijl de premies veel te hoog waren. Dales hield vol dat hij ook daarover altijd open kaart heeft gespeeld.

De commissie vroeg uitvoerig naar een brief waarin Dales in augustus 2002 een hoge ambtenaar liet verklaren dat de aanleg verantwoord was. Was Dales niet zeker van zijn zaak? Dat ontkende hij. ''Het ging mij om bestuurlijk comfort. Ik wist dat ik een keer in een enquête uitleg zou moeten geven.'' (BAS SOETENHORST)
Bron foto: Jean-Pierre Jans