Achtergrond

Anna van der Heide: ‘We hebben elkaar harder nodig dan ooit’

De vierde editie van het Parool Film Fest wordt donderdag afgetrapt met De Liefhebbers van regisseur Anna van der Heide. Een film over wederzijdse verbondenheid. ‘We hebben elkaar harder nodig dan ooit.’

Beeld uit De Liefhebbers, de openingsfilm van het Parool Film Fest. Beeld September Film Distribution

‘Het is voor mij, Rotterdamse van oorsprong, een grote eer dat De Liefhebbers openingsfilm is van Paff,” zegt regisseur Anna van der Heide. “Ik hoop dat veel Amsterdammers de film gaan zien. Juist in grote steden is het zo makkelijk om anoniem door het leven te gaan, langs elkaar heen te leven, terwijl ik denk dat we elkaar harder nodig hebben dan ooit. Dat zou veel psychologen en antidepressiva overbodig maken.”

Donderdagavond gaat de vierde editie van het Parool Film Fest (Paff) van start met De Liefhebbers van Anna van der Heide, die in 2007 een Gouden Kalf won met haar eerste korte film Missiepoo16, vervolgens series regisseerde zoals Vrolijke Kerst en Zusjes, en de speelfilms Brammetje Baas en Meester Kikker.

In De Liefhebbers draait het om de getroebleerde onderlinge relaties in de familie Liefhebber, die pijnlijk zichtbaar worden wanneer uitkomt dat de autoritaire pater familias al een jaar ziek is – hij heeft beginnende alzheimer. De familieleden worden gespeeld door een eclectisch ensemble, bestaande uit Jeroen Krabbé (vader Jan), Beppie Melissen (moeder Lea), Theo Maassen (zoon Jonathan), Hadewych Minis (dochter Sam), Sanne Samina Hanssen (dochter Maria), Guy Clemens (zoon Kasper) en Jelka van Houten (Laura, vrouw van Kasper), die allemaal bij de galapremière in Eye aanwezig zullen zijn.

Controle loslaten

De casting van haar film was een ingewikkeld proces. “Ik ben begonnen met Jan, de pater familias, terwijl dat voor mij niet de hoofdrol is – er is geen echte hoofdrol. Er lopen in Nederland niet veel acteurs van die leeftijd rond die hem kunnen spelen. Daarbij komt dat veel oudere acteurs geen auditie meer willen doen. Ik snap dat hoor, acteurs denken vaak dat ze een soort proeve van bekwaamheid moeten afleggen, terwijl ik wil uitzoeken of we hetzelfde denken over een rol. Herken je er iets in?”

“Jeroen voelde heel goed aan waar het verhaal over gaat; mensen die er heilig in geloven dat het leven maakbaar is, maar uiteindelijk moeten ervaren dat dat niet zo is. En dat het verliezen, of loslaten van controle, je verder kan brengen dan krampachtig proberen vast te houden. Ik voelde dat hij wilde gaan zoeken en niet zoiets had van: zo gaan we het spelen – dat vind ik prettig.”

Haar eigen familie is heel anders dan die van de Liefhebbers, die uit de koker komt van scenariste Marnie Blok. “Maar natuurlijk zoek je naar herkenningspunten om je het verhaal eigen te maken. Ik kom uit de buurt van Rotterdam en mijn vrienden hadden allemaal verschillende achtergronden. Dit is een verhaal over witte mensen, met een vader die geld heeft. Dat hadden wij thuis niet. De problemen die ze hebben zou je kunnen wegzetten als luxeproblemen, maar dat vind ik te kort door de bocht. We leven in dit rijke land nou eenmaal een decadent leven, maar dat wil niet zeggen dat we zonder zorgen, angsten en verlangens zijn.”

“Het heeft geen zin lijden te vergelijken, denk ik. Ik heb geprobeerd me in de verschillende perspectieven van de personages te verplaatsen zonder een oordeel te vellen. Dat mag iedereen zelf doen.”

Verwarrende ervaring

Ze is even stil. “Mijn broer van midden dertig heeft een aangeboren hersenafwijking; dat is lang redelijk goed gegaan, maar het was altijd een tikkende tijdbom. Vlak voor de opnamen begonnen, heeft hij kort na elkaar twee hersenbloedingen gehad. Dat is nu een jaar geleden, maar het blijft heftig, want nu begint duidelijk te worden dat hij niet meer helemaal zal herstellen. Daardoor komt de thematiek van de film nóg dichterbij. Die acceptatie, die achteruitgang, dat is wat Jan meemaakt. Het was een heel verwarrende ervaring dat de thema’s in mijn persoonlijke leven zo raken aan dat waar ik professioneel mee bezig ben.”

“Tijdens de opnamen moest ik vaak denken aan een uitspraak van Charles Darwin: niet de intelligentste of de sterkste overleeft, maar de mensen die het best tegen verandering kunnen, die zich het beste aan de omstandigheden kunnen aanpassen. Als alles goed gaat, als je gezond en succesvol bent, is het makkelijk om autonoom te zijn en te denken dat je alles zelf voor elkaar hebt gekregen. Maar als je kwetsbaar wordt, als je in dezelfde omstandigheid als Jan terechtkomt, dan ervaar je wat wederzijdse verbondenheid kan doen en dat daar ook een enorme kracht in zit. Daar draait het om, wat mij betreft. Niet alleen in kwetsbare omstandigheden. Ik hoop dat mensen dat er ook uithalen.”

De Liefhebbers: donderdagavond om 21.15 uur in Studio/K, FC Hyena en Cinecenter en om 21.30 in Ketelhuis 1. Anna van der Heide is zondag om 17.30 uur in Ketelhuis 2 te gast in de talkshow De laatste ronde onder leiding van Paroolhoofdredacteur Ronald Ockhuysen. De toegang is gratis; kaarten kunnen worden gereserveerd via www.paff.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden