Opinie Bewaar

Wat is een zwarte en vooral, welke kleur heeft hij?

Theodor Holman
Theodor Holman © Wolff

"Wat is een neger en vooral, wat voor een kleur heeft hij?" vroeg Jean Genet zich af. Hij schreef het toneelstuk De ­Negers. Dat stuk begeesterde ons vroeger.

Destijds, rond 1970 (het stuk is van 1958) begreep ik onmiddellijk dat Jean Genet bedoelde dat iedereen opeens 'een neger', een minderheid, kan worden en dat kleur er dan niet toe doet. De Jood, de vrouw, de transseksueel, maar ook de vluchteling, de Syriër, ineens ben jij de verschoppeling.

Ik vroeg me af, zou de boodschap van Genet (die met De Negers een toneelstuk tegen het racisme had geschreven) tegenwoordig beter tot zijn recht komen als we het hadden vertaald met 'De Zwarten', en als we hadden gezegd: "Wat is een zwarte en vooral, welke kleur heeft hij?"

Ik weet het niet. Ik zou ook nu Les Nègres met 'De Negers' vertalen. Volgens mij komt de boodschap van Genet - en hij was duidelijk een auteur met een boodschap - dan nog duidelijker naar voren.

Ik dacht hieraan toen ik Theo Hiddema van FvD in de Tweede Kamer iets vriendelijks hoorde zeggen over 'een neger'. Meteen werd dat woord aangegrepen door Jan Paternotte om Hiddema in een suspecte hoek te zetten.

Benoemen van een kleur was vroeger juist een teken van discriminatie

Hiddema en ik zijn van een generatie die sprak over 'negers'. Ik geef toe: mijn dochter ergert zich kapot als ik over 'negers' spreek, en ik zeg nu dan ook 'zwarte'. Maar ik voeg daar altijd aan toe: ik vind eigenlijk iemand 'zwart' noemen discriminerender dan iemand 'neger' noemen.

Het benoemen van een kleur was vroeger juist een teken van discriminatie. Zie de uitspraak van Genet. Maar als zwarten liever hebben dat ik 'zwarten' zeg, dan doe ik dat. (Ik geloof trouwens niet dat er één Indische jongen is die zegt: "Ik heb liever dat u mij 'bruine' noemt in plaats van Indisch.")

Wie is nu de verschoppeling en wat is zijn kleur?

De bedoeling was destijds om op te komen voor die verschoppeling. Diens positie moest verbeterd worden. Niet door hem slachtoffer te maken, maar door hem gelijkwaardig te laten zijn.

De neger is een zwarte, een blanke, een Jood, een homo, die om eigenschappen waaraan hij niets kan doen, zoals kleur of seksuele voorkeur, niet als gelijkwaardig wordt beschouwd.

Hiddema miszei kortom niets, domme Jan Paternotte.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief

Reageren? t.holman@parool.nl