Opinie Bewaar

Rob Oudkerk: 'Verbied smartphone op middelbare school'

Meer dan 30 procent van de leerlingen heeft de hele dag door contact via sociale media
Meer dan 30 procent van de leerlingen heeft de hele dag door contact via sociale media © Roos Koole

Amsterdam moet het Franse voorbeeld van een smartphoneverbod op scholen volgen. Dat betoogt Rob Oudkerk in dit opiniestuk.

Bij aanvang van dit schooljaar ging ik in alle vroegte even langs bij een paar scholen. Op het schoolplein en binnen. Het was zowat overal een vrolijke after-vakantieparty: de meeste leerlingen lieten via alle denkbare sociale media hun vriendjes en vriendinnetjes op hun smartphone filmpjes en plaatjes zien van de voorbije zomer, die niet stuk kon.

Zo hoort het ook. Fotoboeken zijn anachronistisch, dus er is werkelijk niks tegen digitaal plezier in deze.

De reden dat ik ging, was niet daarin gelegen. Vooral als ex-huisdokter, als ex-lector Leefstijlverandering bij Jongeren en huidig voorzitter van de koepel van alle middelbare scholen wilde ik met eigen ogen zien of de smartphoneplaag op onze Amsterdamse scholen inderdaad een moderne rattenplaag evenaart.

En dat doet hij. In al zijn hoedanigheden. De smartphones die ik zag, gingen mee de klas in. En ook daar regeert hij vaak. Net als dat ding bij velen thuis doet.

Rob Oudkerk

Oud-PvdA-wethouder, ex-lector Leefstijlverandering bij ­Jongeren en huisarts, nu voorzitter van de koepel van alle middelbare scholen in Amsterdam.

Het Trimbos-instituut heeft zeer recent de cijfers gepubliceerd: meer dan 30 procent van de leerlingen in het voortgezet onderwijs heeft gedurende de hele dag contact met ­anderen op sociale media. 

Bij 1 op de 14 is ­sprake van problematisch gebruik, bij meisjes meer dan jongens. Twee kinderen per klas dus.

Frankrijk
Toen president Macron in Frankrijk de verkiezingsbelofte deed een smartphoneverbod in te voeren op scholen voor kinderen onder de 15 jaar dacht ik: jammer dat we in Nederland op dit punt niet zo'n centraal beleid hebben. 

Hier hebben scholen de autonomie om dat soort beslissingen te nemen. Ik vind dat inmiddels onwenselijk, om meerdere redenen.

De landelijke en lokale politiek maakt zich (terecht) druk over allerlei zaken die de gezondheid van onze kinderen kunnen beïnvloeden of beschadigen: er is steeds meer actief centraal beleid op het tegengaan van overgewicht, pesten, depressies bij jongeren, alcoholgebruik, soa's, roken of toenemend drugsgebruik. 

Schermverslaving weten we blijkbaar op geen enkele manier te bestrijden

En die lijst is lang niet limitatief. Dat is geen betutteling, maar bescherming. 

Verslaving
Die schermverslaving weten we echter blijkbaar op geen enkele manier te bestrijden. Er is geen uniform beleid, terwijl die verslaving echt om ingrijpen vraagt. Het is voor de ontwikkeling van een kind net zo slecht als te veel en te vet eten, of alcohol- of drugsgebruik. 

Hulp van scholen om deze verslaving te helpen afremmen is onontbeerlijk. Ik zeg dat allereerst als dokter. 

Zo vaak online zijn overprikkelt de hersenen. Dat betekent op zijn minst rusteloosheid, concentratieverlies, lethargie na langdurig gebruik, maar uiteindelijk soms ook ernstiger zaken als een burn-out. 

Schadelijkheid - al op jonge leeftijd - voor de ogen is inmiddels ook onomstotelijk bewezen. 

Onderzoek toont verder nog eens aan dat sedentair schermgedrag dezelfde verslavende werking op de hersenen heeft als bijvoorbeeld cocaïnegebruik.

Zijn er meer medische argumenten nodig? Dat dacht ik niet. Doktersadvies aan scholen zou moeten zijn: verbieden.

Leefstijlverandering 
Als ex-lector Leefstijlverandering valt het mij zwaar dat ook de leefstijl door dat scherm­gedrag zo negatief wordt beïnvloed. Er is vaak nauwelijks meer normaal contact te maken wanneer op de smartphone wordt gegamed.

Op één plek waren de ouders de gamende pubers (!) zelfs aan het voeren

Aan tafels in restaurants zag ik in de vakantie zo veel kinderen die append en gamend aan tafel zaten, met nauwelijks aandacht voor het eten, laat staan de disgenoten. Op één plek waren de ouders de gamende pubers (!) zelfs aan het voeren. Als dieren in een dierentuin. 

Als het om leefstijlverandering gaat, zou het advies aan scholen moeten zijn: verbieden.

Als ex-politicus begrijp ik er geen snars van dat de politiek zich wel uitgebreid met andere gewoontes en verslavingen bemoeit die individueel en maatschappelijk ontwrichten, maar hier niet mee. 

Er zijn scholen die dat gelukkig al inzien. Ik zou het een goed eerste signaal vinden als alle Amsterdamse scholen gezamenlijk zouden beslissen: we volgen Macron. Verbieden.