Opinie Bewaar

Op zoek naar antwoorden in de essaybundel van Halsema

Ruben Koops
Ruben Koops © Wesley van Zutphen

De strafbaarstelling van drugsgebruik is een anomalie. Was getekend, Femke Halsema, krap 30 jaar oud op het moment van schrijven. De zin staat in Ontspoord! (WBS, 1995), een essaybundel over criminaliteit en rechtshandhaving die Halsema schreef in haar jaren als onderzoeker bij de Wiardi Beckman Stichting.

Wat zegt deze uitspraak over onze nieuwe burgemeester? De woordkeuze wijst er in elk geval op dat we een oude ziel aan onze fiets hebben hangen, zelfs in de jaren negentig was dit taalgebruik erg gewichtig.

Maar meer nog dan het vroegwijze is het onderwerp veelzeggend. Drugsgebruik, veiligheid, openbare orde, het gaat over de vakgebieden die tot de wettelijke taken van een burgemeester behoren.

Halsema was toen al, fulltime, met het onderwerp bezig. Net als Cohen, die op die leeftijd een universitaire rechtenfaculteit oprichtte. Net als Eberhard van der Laan, die rond die leeftijd bemiddelde tussen de gemeente en met ontruiming bedreigde krakers.

Het zegt iets over de affiniteit van deze mensen op jonge leeftijd met het onderwerp waarvoor zij later eindverantwoordelijk zouden worden. Twee van hen werden erg goede burgemeesters. Na het lezen van Ontspoord! zou het mij niet verbazen als dat Halsema ook lukt.

In het boekje zegt Halsema overigens ook malle dingen

In het boekje zegt Halsema overigens ook malle dingen. 'Allereerst is het noodzakelijk om jongeren ervan te overtuigen dat zij 'ertoe doen,'' schrijft ze over de opkomst van criminele jeugdgroepen.

Met dat soort studeerkamerbespiegelingen kunnen buurtbewoners in bijvoorbeeld Banne Buiksloot in Noord, een wijk die tot voor kort te maken had met ernstige jeugdoverlast, natuurlijk helemaal niets.

Maar Halsema is door de jaren heen ook niet gestopt met leren. Op het juiste moment de juiste dingen zeggen is precies een kwaliteit waarmee ze groot is geworden in Den Haag.

Deze nuances bij haar vermeende gebrek aan bestuurlijke ervaring betekenen volgens mij niet dat de ervaringsvraag niet gesteld mag worden. Kort na de bekendmaking van de voordracht van Halsema ontstond er een sfeertje alsof vraagtekens bij deze bijzondere kandidatuur ongepast, of zelfs seksistisch zouden zijn.

Het verwijt was dat deze kritiek in 2002 niet klonk toen Balkenende premier werd, tot dan toe een onbekend Kamerlid zonder bestuurlijke ervaring.

Onzin, Balkenende was met zijn Harry Potterbrilletje de risee onder de Europese regeringsleiders, helemaal toen hij op bezoek ging bij president ­George Bush. Zijn premierschap was ook bepaald geen succes te noemen.

Het verwijt was dat deze kritiek in 2002 niet klonk toen Balkenende premier werd

Mede door de gebrekkige leiderschapsstijl van de ­minister-president en zijn team sneuvelden al zijn kabinetten vroegtijdig. Kortom, een gebrek aan bestuurlijke ervaring is dus wel degelijk veelzeggend voor het succes van een nieuwe bestuurder.

In Ontspoord! staat nog een andere, ietwat verontrustende zin. 'De erkenning van criminaliteit als maatschappelijk verschijnsel dwingt ook tot een bescheiden verwachting van het vermogen van de overheid om alle problemen op te lossen.'

Dit is natuurlijk waar, maar feit is dat inwoners steeds vaker naar de gemeente kijken als eerste aanspreekpunt bij problemen.

Hoogleraar Jouke de Vries noemt dit fenomeen 'glokalisering', waarbij de natiestaat (Den Haag) steeds meer bevoegdheden uit handen geeft; aan de ene kant aan Europa, maar ook aan de gemeenten. Denk aan de grote decentralisaties van de zorg en binnenkort de inburgering.

Dit maakt de functie en de invloed van gemeenten op ons dagelijks leven steeds groter. De burgemeester is voor 95 procent van de bevolking het enige herkenbare gezicht van die lokale overheid.

Wat gaat Halsema eraan doen? Zoals inwoners van deze stad vol van zichzelf zijn, zullen zij zich ook niet laten dwingen tot bescheiden gedachten over hun burgemeester.

Lees ook: Hoe de benoeming van favoriet Halsema bijna mislukte

Politiek verslaggevers Michiel Couzy en Ruben Koops belichten beurtelings op zaterdag in 'Republiek Amsterdam' een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? r.koops@parool.nl