Opinie Bewaar

Molukkers waren oorlogshelden

Theodor Holman
Theodor Holman © Wolff

In een oude Nederlandse krant lees ik dat Rutte op Veteranendag extra aandacht heeft geschonken aan de Molukkers die in de Tweede Wereldoorlog bij het Knil hebben gezeten. Volkomen terecht!

Ik moest denken aan een verhaal van mijn vader. Het speelde zich af in een krijgsgevangenkamp bij Malang. De Jappen eisten dat de krijgsgevangenen gingen werken. De Nederlanders deden dat toen ze merkten dat de straffen vooral pijnlijk waren en er met liquidatie werd gedreigd.

Mijn vader: "Maar de Molukse Knillers weigerden voor de Japanners te werken. 'Wij werken voor Wilhelmina, de koningin van Nederland. Voor haar hebben wij een eed gezworen. Wij strijden niet voor de keizer van Japan.'"

"De Molukkers werden door de Jap geslagen en gemarteld en uiteindelijk werd er één geliquideerd om aan de anderen te laten zien dat het de Japanners ernst was," vervolgde mijn vader.

"Maar de Molukkers hielden voet bij stuk. Toen kozen de Jappen er twee uit die onmiddellijk in aanwezigheid van het hele kamp werden geliquideerd. Maar ook dat had geen zin. De Molukkers weigerden arbeid. De dag daarop werden er drie geëxecuteerd. We werden gedwongen naar de executies te kijken. Dit kon zo niet verder gaan. Dat begreep ook de Japanse kampcommandant. Hij vroeg aan onze kapitein te bemiddelen. Hij kon de Molukse Knillers ervan overtuigen dat in deze omstandigheden Hare Majesteit Wilhelmina er zeer mee ingenomen zou zijn als deze jongens zouden strijden voor hun leven."

Voor mijn vader was het respect voor Molukkers daardoor grenzeloos. Mijn vader heeft ons altijd verteld over de heldenrollen die de Molukkers in de Tweede Wereldoorlog hadden gespeeld. Zij hadden, zij het niet lang, nog weerstand weten te bieden aan de Japanners toen die in 1942 Indië bezetten. Maar de Japanse overmacht was veel te groot.

Ook vond mijn vader dat de Molukkers na de Tweede Wereldoorlog door Nederland zeer slecht waren behandeld.De treinkaping door Molukse jongeren keurde hij uiteraard niet goed, maar hij begreep het wel.

"Ze zijn besodemieterd, ze zijn aan alle kanten besodemieterd," zei hij. Hij gebruikte welbewust het woord 'besodemieteren' twee keer vanwege de twee betekenissen die het woord kan hebben: ze zijn gek en ze zijn opgelicht.

De Nederlandse staat heeft overigens nog militaire ereschulden te vereffenen. Die moeten nu worden voldaan, Rutte. Je vader, die ook in een Jappenkamp zat, kende dit verhaal vast.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl

Wij werken voor Wilhelmina, niet voor de keizer van Japan