Opinie Bewaar

Moet de overheid zich wel/niet bemoeien met de kleur van scholen?

Moet de overheid zich wel/niet bemoeien met de kleur van scholen?
© ANP

Vorige week gingen leerlingen van twee zwarte scholen de straat op in T-shirts met de tekst 'Is dit wit genoeg voor u?' Moet de overheid zich bemoeien met de segregatie in het onderwijs? Een prominente voor- en tegenstander aan het woord.

Voorstander:

Voorstander:
Marjolein Moorman


fractievoorzitter van de PvdA in de gemeenteraad van Amsterdam.

Sterker nog, door segregatie te bestrijden vergroot je juist de keuzevrijheid van ouders

Vrijdag was ik bij de spraakmakende actie van twee Amsterdamse basisscholen. Deze gaf me een ongemakkelijk gevoel. Benadrukte ze nou niet juist verschillen in plaats van gelijkheid? Waarom is een 'zwarte school' slecht? Waarom zouden meer 'witte' kinderen de school beter maken?

De kinderen riepen enthousiast hun yell voordat ze de straat op gingen: 'Denk niet wit, denk niet zwart, denk niet zwart-wit, maar in de kleur van je hart.' En terwijl ik naar ze keek, besloot ik dat ik de actie vooral dapper vond. Dapper omdat zij de vinger legt op een zere plek in de stad.

De ongemakkelijke waarheid is namelijk dat kinderen in veel Amsterdamse wijken vaak apart naar school gaan. Onderzoek laat zien dat scholen in Amsterdam veel meer gesegregeerd zijn dan de wijken. In gemengde wijken gaan 'witte' en 'zwarte' kinderen dus vaak naar andere scholen.

De vraag is of de overheid zich dat moet aantrekken en zich daarmee moet bemoeien. Ik denk van wel. Scholen zijn een belangrijk onderdeel van onze samenleving. Op onze scholen vormen onze kinderen hun identiteit en hun visie op de maatschappij. Welk beeld geef je kinderen dan mee als ze wel samen in de buurt wonen, maar niet samen naar school gaan?

Vaak wordt de discussie over segregatie in de kiem gesmoord met een reflexmatige verwijzing naar keuzevrijheid van ouders. Ook onderwijswethouder Simone Kukenheim (D66) gebruikt dit argument te pas en te onpas. Bij haar aantreden zette zij een streep door het antisegregatiebeleid voor het onderwijs. In Het Parool van 21 mei zegt zij hierover: 'Keuzevrijheid vinden wij erg belangrijk. Wij willen daar als overheid niet te sturend in zijn.' Zij schetst hiermee een valse tegenstelling, want het is niet óf segregatie bestrijden óf keuzevrijheid.

Sterker nog, door segregatie te bestrijden vergroot je juist de keuzevrijheid van ouders. Ik durf de stelling aan dat de meeste Amsterdamse ouders niet staan te juichen bij de onderwijssegregatie in de stad. Ouders zijn vaak wanhopig op zoek naar een goede gemengde school in de buurt. We kunnen echter niet van individuele ouders vragen de onderwijssegregatie zelf op te lossen. Zo'n oplossing kost collectieve inspanning. De overheid kan daarbij helpen, zonder ouders iets op te leggen.

Voorbeelden hiervan zijn het stimuleren van en voorrang geven aan ouderinitiatieven, transparante inschrijfsystemen, goede en tijdige voorlichting aan ouders, een voorschool op elke school, afspraken over schoolgroei en het wijzen van scholen op hun verantwoordelijkheid. Elk van deze maatregelen helpt bij het gemengder maken van scholen, zonder ouders te dwingen. Mijn oproep luidt daarom: vergroot keuzevrijheid, bestrijd onderwijssegregatie.

Tegenstander:

Tegenstander:
Werner Toonk


gemeenteraadslid en woordvoerder onderwijs voor de VVD.

Onderzoeken wijzen uit dat kinderen beter presteren op scholen met soortgelijke leerlingen

Twee scholen die sinds jaar en dag te weinig leerlingen trekken, stuurden hun kinderen in hagelwitte shirts de Amsterdamse straat op om witte kinderen te zoeken. Een actie van twee gehaaide reclamemakers en een wanhopig schoolbestuur over de rug van kinderen met een kleurtje. PvdA-politici ontpopten zich als ware ambassadeurs voor gemengde scholen. Zij willen dat de gemeente zorgt voor gemengde scholen.

Ook in het ideaalbeeld van de VVD zijn scholen een afspiegeling van de stad. Het pad dat wij kiezen om dit te bereiken, is echter fundamenteel anders. Wat ons betreft richt de gemeente zich vooral op het vergroten van capaciteit, kwaliteit en keuzevrijheid. Deze drie voorwaarden zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ouders kunnen prima zelf bepalen naar welke school hun kinderen gaan, maar er valt alleen wat te kiezen als er voldoende goede scholen zijn. Daar wringt de schoen.

De afgelopen decennia dicteerde de PvdA het Amsterdamse onderwijsbeleid. Lodewijk Asscher investeerde veertig miljoen euro om het niveau van een aantal zwakke scholen op te krikken. Een streven even nobel als kostbaar, dat alleen succesvol kon zijn door de totale capaciteit beperkt te houden. Populaire scholen kregen vrijwel geen ruimte om uit te breiden, stichtingsmogelijkheden voor nieuwe scholen werden stilgehouden en verkeerde prognoses werden gehanteerd. Meer keuzevrijheid zou de leegloop van zwakke scholen en ongemengde scholen veroorzaken.

Dat Amsterdam toch nog zwakke en, volgens de PvdA, te zwarte scholen heeft, is hét bewijs dat de maatregelen van Asscher onvoldoende effectief waren. Het gevolg is dat Amsterdam nu een enorm tekort heeft aan goede conceptscholen. Het nieuwe stadsbestuur van Amsterdam van D66, VVD en SP maakt wel serieus werk van de keuzevrijheid van ouders. Met steun van het CDA wordt ruimte geboden aan het stichten van nieuwe en uitbreiding van bestaande scholen, dé manier om het onderwijs in Amsterdam te verbeteren. Scholen die al jaren te weinig leerlingen hebben en scholen die van de onderwijsinspectie het predicaat zwak krijgen, lopen dan verder leeg.

Logisch, want deze scholen hebben ondanks alle passie en inzet van de docenten domweg geen bestaansrecht meer. Het wordt hoog tijd dat de schoolbesturen hun verantwoordelijkheid nemen en scholen met te weinig leerlingen sluiten. Het geld dat zo vrijkomt, kan worden besteed aan goede scholen, de gebouwen kunnen ruimte bieden aan nieuwe conceptscholen. Dan zal Amsterdam geen te zwarte scholen meer kennen. Alle ouders willen immers het beste onderwijs voor hun kind.

Onderzoeken wijzen trouwens uit dat kinderen beter presteren op scholen met soortgelijke leerlingen. Als de gemeente segregatie zou moeten aanpakken, dient zij zich te richten op het toelatingsbeleid van schoolbesturen. Dat geeft kinderen die het Nederlands onvoldoende beheersen voorrang boven kinderen die geen problemen hebben met Nederlands. Dat bevordert niet alleen segregatie, maar heeft ook een discriminerende werking.


Wilt u reageren op dit artikel? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen.