Opinie Bewaar

Is het niet tijd dat we onze rechters kiezen?

Theodor Holman
Theodor Holman © Wolff

Wim Faber, de vader van de vermoorde Anne Faber, schreef een brief waarin hij rechter Rinus Otte min of meer verantwoordelijk hield voor de moord op zijn dochter. De moordenaar was al eerder opgepakt geweest.

Faber schreef: 'Ik stel vast dat het gerechtshof de doelen van de strafrechtspleging, namelijk het voorkomen van herhaling en het beschermen van de samenleving, uit het oog heeft verloren (...) Ik acht u, als voorzitter van het hof, in belangrijke mate verantwoordelijk voor het falen van de rechtsgang van destijds, en ik vind dat u uw huidige functie als procureur-generaal moet neerleggen.'

De president van het hof Arnhem-Leeuwarden neemt het voor rechter Otte op en zegt: "Natuurlijk hebben rechters ook persoonlijke opvattingen."

Maar een publicatie in een academisch debat 'betekent daarom niet dat die rechter vervolgens vooringenomen is in zaken. (...) Boven­dien zullen ook de collega's in een meervoudige strafkamer daarop toezien.'

Dat laatste argument is nu aantoonbaar onjuist.

Geert Wilders stond laatst voor een meervoudige straf­kamer. Wat bleek uit de wraking van de rechters in dat proces? Dat die allemaal vooringenomen waren!

(Terwijl ze tevoren zo zorgvuldig waren geselecteerd op politieke houding.)

Is het niet tijd dat we inspraak krijgen in de benoeming van rechters?

Nu is het hier niet de plek om de argumenten van vader Faber en de opperrechter tegen elkaar af te wegen, maar wanneer de laatste, in een unieke verdediging, onjuistheden vertelt, is dat een veeg teken voorde kwaliteit van denken onder rechters.

Voor een goed functionerende democratie moeten we erop kunnen vertrouwen dat de rechtsprekende macht de hoogste kwaliteit biedt, juist omdat een rechterlijke uitspraak onbevredigend kan zijn.

Referenda zouden slechte wetten kunnen corrigeren. Maar dat durft de politiek niet.

Goede rechters zijn misschien nog belangrijker voor een democratie. Is het daarom niet tijd dat we inspraak krijgen in de benoeming van rechters? Of dat we onze rechters kiezen?

Burgers begrijpen steeds minder hoe rechters tot hun uitspraken komen. En elke dag zien ze advocaten op tv die keer op keer beweren dat hun onderwereldclientèle onschuldige doetjes zijn - en die worden ook nog eens vrij­gesproken, omdat advocaten vaak slimmer zijn dan de rechters. (De talentvolste juristen worden namelijk advocaat, want dat verdient veel en veel meer dan rechter.)

De rechterlijke macht lijkt te arrogant om in te zien dat er bij haar een crisis is.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.