Opinie Bewaar

Ik wil best met minder toe, maar hoeveel minder?

Theodor Holman
Theodor Holman © Wolff

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column.

Gesprek met Marja in café Gruter. "Stel je eens voor dat je zelf vluchteling zou zijn," zegt ze opeens, "wat zou je dan doen?"

Liever zou ik naar de vrijheid lopen, dan inschepen in zo'n overvolle boot

"Voordat ik zou vluchten, zou ik eerst een wapen hebben gegrepen en hebben geprobeerd de mensen voor wie ik bang was, te bestrijden. Als dat was mislukt, zou ik misschien vluchten. Maar dan zou ik nooit mijn vrouw en kinderen in de steek laten. Ik zou liever samen met ze sterven dan ze achterlaten in een land waar de hoop voor hen vermindert als ik ze verlaten heb.

En als ik vrouw en kinderen heb meegenomen, zou ik nooit in zo'n overvolle rubberboot de zee op gaan, omdat ik weet dat de overlevingskansen voor mijn vrouw en kinderen, die vermoedelijk nog niet kunnen zwemmen, dan zeer gering zijn. Waartoe veroordeel ik ze dan? Liever zou ik dus naar de vrijheid lopen, dan in zo'n rubberboot inschepen met te veel mensen."

"Kan je nagaan hoe wanhopig de vluchteling is," zegt ze.
"Wanhoop zou overlevingsdrift moeten aanwakkeren, geen doodsdrift. Hoewel... In zo'n boot stappen - en ik weet dat je nu weer kwaad wordt - vind ik lijken op een hongerstaking. Een hongerstaker zegt: geef mij m'n zin, of ik sterf. Hij forceert een beslissing met de dood als inzet. Wie de zee opgaat, dwingt de andere kant eveneens tot helpen. Red mij, of ik verzuip. Natuurlijk redden wij. Maar dat neemt niet weg dat het onverstandig blijft met zo'n boot de zee op te gaan, en het beroep dat op ons wordt gedaan, kan niet grenzeloos zijn."

"Wij hebben het hier goed, zij niet. Wij kunnen best met minder toe."
"Dat wij het hier goed hebben, is de reden dat ze hier komen. En ik wil best met minder toe. Maar hoeveel minder? Wat is redelijk? Ik weet het niet.

En als ik zie dat er nog miljoenen vluchtelingen komen, wat is dan nog redelijk? Wanneer wordt redelijk onredelijk? We hebben te maken met een migratie. Een volksverhuizing. En die begint pas. Het is een illusie te denken dat we alles zullen behouden en het is geen illusie te denken dat we het meeste zullen verliezen.

Na het Romeinse Rijk was dit het Europese Rijk. Geniet er nog maar even van. Ik vrees dat mijn kleinkinderen straks uit hun land worden weggejaagd."

Marja is even stil, staat op en zegt: "Rechtse lul!"

t.holman@parool.nl