Opinie Bewaar

Geen menselijk fenomeen is zo hardnekkig als het oudste beroep

De Wallen
De Wallen © ANP

In de rubriek 'om de wereld in 800 woorden' één kwestie, twee visies: de Amsterdamse blik en een mondiale kijk op de actualiteit. Door Max Pam en Paul Brill. Deze week: prostitutie.

Pam

Toen Fidel Castro op Cuba aan de macht kwam, deed hij al in zijn eerste toespraak twee beloften: de casino's werden gesloten en de prostitutie werd afgeschaft. Deze uitwassen moesten van de aardbodem verdwijnen, want zij waren volgens de marxistisch-leninistische theorie uitingen van verderfelijk kapitalisme.

In de jaren zeventig kreeg ik een aanbevelingsbrief van Harry Mulisch - 'ontvang deze man, zoals u mij hebt ontvangen' - en reisde ik naar Cuba. Te Havanna logeerde ik in hotel Nacional, een voormalig koloniaal bouwwerk waar alle buitenlandse journalisten werden ondergebracht.

Elke dag kregen zij te horen dat Fidel elk ogenblik kon langskomen. Daarmee wisten de autoriteiten te bereiken dat de journalisten het hotel nauwelijks durfden te verlaten uit angst het moment su­prême te missen.

Het casino in het hotel was inderdaad opgedoekt, maar toen ik een wandeling ging maken, hoorde ik al na tien stappen vanachter een palmboom: "Pssst...pssst!"

Havanna bleek vol hoeren te zitten die zich schichtig aan je voordeden, bang te worden gearresteerd. Ik heb toen begrepen dat de revolutionaire wil weliswaar krachtig en macho is, maar de lust altijd nog sterker.

Geen menselijk fenomeen is zo hardnekkig als het oudste beroep ter wereld

Geen menselijk fenomeen is zo hardnekkig als het oudste beroep van deze wereld. Hoe edel de motieven ook zijn, nooit is een regering erin geslaagd de prostitutie te verdrijven, ook al moest de vrouw in kwestie daarvoor afdalen naar de meest naargeestige spelonken.

Ooit heb ik voor AT5 een kort item gemaakt over 'de afwerkplekken van Amsterdam'. Zelden ben ik zo treurig thuisgekomen.

De Amsterdamse Wallen worden tegenwoordig voornamelijk bezocht door toeristen, zo maak ik op uit alarmistische berichtgeving. De klandizie loopt terug, want geen man tikt graag op het raam als een stoet dagjesmensen - al of niet dronken - over zijn schouder meekijkt.

Ik had een jeugdvriend die een tijdje op de Wallen een kamer huurde. Als hij met een meisje thuiskwam, zei de prostituee uit het belendende raam tegen hem: "Zo, wat krijg jij daar nou voor?"

De deftige H.A. Gomperts, jarenlang literatuurcriticus van deze krant, leefde tussen zijn boeken op de Wallen. Renate Rubinstein, die er ook een appartement bewoonde, koos als pseudoniem ­Tamar, naar de Bijbelse vrouw die zich als een hoer voordeed.

Maar de gemoedelijkheid van de Wallen was in die tijd al een mythe. Misschien bestond er nog geen Roemeense maffia die in vrouwen handelde, maar prostituees liepen toen ook al rond met het blauwe oog dat zij bij hun pooiers hadden opgelopen.

De gemeente wil het liefst de Wallen schoon­vegen, maar ik geef ze weinig kans. Ik durf zelfs te wedden: over vijf jaar bestaan de Wallen nog steeds en zullen de casino's terug zijn in Havanna.
Max Pam

Brill

Zoals we dankzij ex-president Mahmoud Ahmadinejad weten, komt homoseksualiteit niet voor in Iran. Misschien nog wel in andere islamitische landen, waar verdorven soennitische regimes aan de macht zijn, maar niet in de sjiitische heilstaat.

Over prostitutie heb ik Ahmadinejad nooit wat horen zeggen. Die is weliswaar illegaal in Iran, maar zo zichtbaar in Teheran en andere grote steden dat het zelfs voor een geoefende leugenaar een bijzondere uitdaging is om het bestaan ervan glashard te ontkennen.

Temeer daar tijdens Ahmadinejads bewind de hoogste politiechef van Teheran werd gearresteerd in een bordeel, waar hij zich door zes dames liet vertroetelen.

Maar ja, dit is wel een deel van de wereld waar het opdissen van een alternatieve werkelijkheid is verheven tot een ware kunstvorm. Denk aan de regeringsvoorlichter in buurland Irak, die in 2003 voor de camera verzekerde dat de binnengevallen Amerikaanse troepen praktisch waren verdreven, terwijl op de achtergrond de Abramstanks het beeld binnenreden.

Zelf had ik nog een wat onnozele voorstelling van de seksuele moraal in het Midden-Oosten toen ik er als student-journalist voor het eerst rondreisde. Bezoeken aan Beiroet en Caïro hielpen me snel uit de droom.

Libanon gold destijds als het Zwitserland van de Arabische wereld en Beiroet bleek een lustoord voor sjeiks uit de Golfstaten die regelmatig invlogen om er qua seks en alcohol het gerief te halen dat thuis een iets te linke onderneming was.

Naar Caïro was ik gereisd in de veronderstelling dat jonge Egyptenaren met grote passie zouden spreken over de actuele politieke vraagstukken in het Midden-Oosten. Maar de interesse voor bijvoorbeeld het Palestijnse probleem ('those Arabs') was matig.

De passie bleek vooral uit te gaan naar het vrije seksleven in Europa, waarover de wildste fantasieën werden gekoesterd.

Ondanks de zware straffen buitenechtelijke dek, zijn er naar schatting zo'n 20.000 prostituees in Caïro.

Net zoals in Iran is prostitutie in Egypte verboden en staan er zware straffen op. Buitenechtelijke seks is uiteraard ook uit den boze. Maar voor mannen met geld is er het handige instituut van het islamitisch 'zomerhuwelijk', dat na een paar weken of zelfs dagen weer kan worden ontbonden. Overigens is het eenvoudig om een prostituee te vinden: volgens een VN-schatting zijn er zo'n 20.000 in Caïro.

Tijdens mijn laatste bezoek kreeg ik er eentje aangeboden door een taxichauffeur. Mijn nee kon hij moeilijk geloven. "Ah, you want two girls?" Toen ik ook dit vorstelijke aanbod afsloeg, was hij even uit het veld geslagen.

Maar zijn gezicht klaarde weer op: "Ah, you want boy." Bij het afrekenen schudde hij mismoedig het hoofd; moest hij nou weer hebben: een zuinige, puriteinse Hollander.
Paul Brill