Opinie Bewaar

Democratie werkt het best als meerstemmig koor

Theodor Holman
Theodor Holman © Wolff

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column.

Hoe erg is het wanneer je van iets niets weet en daar toch een oordeel over moet geven?

Men moet bijvoorbeeld stemmen over een Nexit - gaat Nederland uit de EU of blijft het erin?

Je kunt nu het volgende betoog houden: ik weet niks over een Nexit en ik laat mij adviseren door politici of slimme functionarissen bij wie ik me het meeste thuisvoel. Of je zegt: ik ga mij verdiepen in de materie. Er is natuurlijk ook een derde weg: niet stemmen omdat het je niks interesseert of omdat je het niet wil laten weten.

Een democratie werkt het best als een meerstemmig koor. Je moet sopranen, alten, tenoren en bassen kunnen horen. En dan ook graag drie- of vierstemmig zingen.

Politieke partijen lijken op vergeelde foto's: iedereen ziet er lijkbleek op uit

Wat je nu merkt, is dat men, als de muziek niet bevalt, het koor wil veranderen. Dan moeten er stemmen weggelaten worden.

Zo zie je bij het referendum over de Brexit dat de uitslag een groot gedeelte van de kiezers niet beviel. Die willen dan meteen aan de democratie knoeien. Ze willen ouderen het stemrecht ontnemen, referenda onmogelijk maken of mensen een examen laten doen waaruit zou moeten blijken dat ze genoeg verstand hebben van het onderwerp.

Al die ideeën zijn nogal ondemocratisch en tamelijk dom. Wie zegt mij dat de stomste Nederlander toch niet de juiste keuze kan maken? Omgekeerd kan ook. Ik heb toevallig gisteren Pechtold, van wie ik denk dat hij heus wel enige intelligentie bezit, wéér de domste opinies bekakt horen krassen.

Dat de democratie 'een beetje ziekjes' is, zoals mijn moeder al onze kwalen beschreef, is al jaren bekend. Politieke partijen lijken steeds meer op vergeelde foto's: iedereen ziet er lijkbleek op uit. De controle van het parlement wordt meer en meer een enge vorm van absurdistisch theater met slechte acteurs. En dat ze slecht zijn, maakt het eng, want alles wordt er ongeloofwaardig door. Als 'to be or not to be' door Bassie en Adriaan wordt vertolkt, bevind je je onder een spanlaken in een kliniek.

En zal blijken dat Pechtold geen politicus is maar een Duits sprekende arts.
Die tijd is niet ver weg meer.

En wie zich dan vernederd en gekleineerd voelt, wie dan miskend is en veronachtzaamd, zal dan in de handen spugen.
Die mensen noemt men 'het volk' - u weet wel: de kiezers.

t.holman@parool.nl