Opinie Bewaar

De ideologie van Facebook is gevaarlijk kleinburgerlijk

Theodor Holman
Theodor Holman © Wolff

Mag Facebook censuur uitoefenen? Ik vond van wel. Ik zag Facebook als een uitgever. Mijn uitgever geeft ook niet alles uit. Ze maken een keuze.

Ik zag Facebook ook als een krant. Mijn krant publiceert ook niet alles. Mijn hoofdredacteur mag stukken van me weigeren. Dat is dan geen censuur.

Het is pas censuur als de overheid zegt dat ze bepaalde visies niet wenst.

Maar de laatste tijd is mijn mening aan het wankelen. Ik ben er onzeker over.

Als een bedrijf, zoals Facebook, machtiger wordt dan de overheid, en als zo'n bedrijf zelfs de overheid kan sturen, en als zo'n bedrijf politieke controle heeft over wat de overheid doet, en als zo'n machtig bedrijf vervolgens gaat censureren, is dat dan ernstig?

Heeft dr. Jekyll Zuckerberg nog macht over dr. Hyde Facebook? Ik twijfel.

Om in de mythes te blijven (en de vergelijking is vaak getrokken): Zuckerberg heeft iets van koning Midas. Wat hij aanraakt verandert in goud.

En met goud bedoel ik invloed. Met één druk op de knop kan hij presidenten verkiezingen laten winnen of verliezen. Met weer een andere knop komt hij te weten wat ik wil eten, welke kleren ik wil en met welke vrouwen ik naar bed wil, nog voordat ik dat zelf weet.

Hij kan presidenten verkiezingen laten winnen met één druk op de knop

Overdrijf ik als ik stel dat het soms net lijkt of we aan de vooravond staan dat we onze democratie beter aan Facebook kunnen uitbesteden, zodat het Nederlands parlement voor een paar honderd miljard te koop is?

Wie weet.

En wie koopt ons dan?

Als je machtiger bent dan de overheid, dan wordt censuur de belangrijkste maatstaf van je ideologie. Wat wel mag wordt dan bepaald door wat niet mag.

Gelukkig is het zover nog niet.

Zoals het er nu uitziet, is de ideologie van Facebook gevaarlijk kleinburgerlijk. Wat afwijkend is en grenzen zou kunnen verleggen, houdt kleinburgerlijkheid tegen.

Het zou verstandiger zijn als Zuckerberg de censuur op Facebook verlaat door er transparantie voor in de plaats te zetten. Met Jekyll (en Hyde) liep het slecht af, en koning Midas deed uiteindelijk afstand van zijn vermogen om alles in goud te veranderen. Zuckerberg zal dat ook moeten doen. Maar dat gaat niet gebeuren.

Facebook denkt dat het groeit door zogenaamd smaakvol te censureren maar is nu een chirurg die alles om de tumor wegsnijdt in plaats van het gezwel zelf.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl