Opinie Bewaar

Critici tonen hun starheid bij Crazy Rich Asians

Awkwafina als Goh Peik Lin in Crazy Rich Asians
Awkwafina als Goh Peik Lin in Crazy Rich Asians © Sanja Bucko/AP

Volgens Reza Kartosen-Wong loopt Nederland achter op de VS in vermogen en bereidheid om met een andere, niet-witte blik naar films te kijken.

De baanbrekende romantische komedie Crazy Rich Asians is in de VS een regelrechte hit. De film bewijst dat een Aziatische/Aziatisch-Amerikaanse cast succesvol kan zijn en is een wake-upcall voor Hollywood, waar acteurs van Aziatische origine nog steeds weinig rollen krijgen. Ook de Nederlandse filmwereld kan wat leren van het succes van Crazy Rich Asians. Nederland doet het qua Aziatische representatie in films namelijk slechter dan de VS.

In de aanloop naar de première is Crazy Rich Asians uitvoerig besproken in de media. Daarbij ging het vooral over de cast, die volledig uit Aziatische en Aziatisch-Amerikaanse acteurs bestaat, een unicum in Hollywood. Het socioculturele belang van de film was duidelijk, de vraag was alleen nog of de film voldoende publiek kon trekken.

Die vraag is nu beantwoord: in de VS is Crazy Rich Asians een doorslaand succes, sinds de première is het daar de best bezochte film. In minder dan drie weken heeft de film - kostprijs 30 miljoen dollar - in de VS bijna 120 miljoen dollar opgebracht en is het de succesvolste romantische komedie sinds The Proposal in 2009.

Nieuwe verhalen
Kers op de taart: Crazy Rich Asians vermorzelde het tegelijkertijd uitgebrachte Mile 22 van acteur Mark Wahlberg, die ooit werd veroordeeld voor racistisch geweld tegen Aziatische Amerikanen.

De recensies in Nederlandse dagbladen waren overwegend negatief

Goed nieuws is ook dat de film in de VS niet alleen bezoekers van Aziatische afkomst trekt. Zo bestond het publiek vorige week voor 48 procent uit witte Amerikanen tegen 27 procent Aziatische Amerikanen.

Net als Black Panther eerder dit jaar toont Crazy Rich Asians aan dat het algemene bioscooppubliek snakt naar nieuwe verhalen, perspectieven en personages - in dit geval met een Aziatisch tintje. Het komt dan ook niet als een verrassing dat filmstudio ­Warner Bros groen licht heeft gegeven voor een vervolgfilm.

Aziatische thema's
In Nederland is Crazy Rich Asians wat minder succesvol, maar staat het sinds de release wel consistent in de top tien van best bezochte films. Opvallend: de recensies in Nederlandse dagbladen waren overwegend negatief, terwijl die in Amerikaanse dagbladen juist vooral positief waren.

Recensenten van de Volkskrant, NRC en Trouw gaven Crazy Rich Asians een of twee sterren, terwijl recensenten van toonaangevende Amerikaanse publicaties als The New York Times, USA Today en The Washington Post de film drie tot vier sterren toekenden.

Nu is Crazy Rich Asians inderdaad geen complexe, gelaagde film. Het is tenslotte een romantische komedie bedoeld voor een breed publiek. Maar in tegenstelling tot hun Amerikaanse collega's zagen de Nederlandse recensenten niet dat de film wel degelijk iets nieuws en waardevols toevoegt aan het genre en Hollywoodfilms in het algemeen.

Machtsstrijd
Crazy Rich Asians bevat namelijk interessante Aziatische thema's en culturele aspecten. Zo komen de verschillen en conflicten tussen Aziatische Amerikanen en 'echte' Aziaten en de rol van eten en eetculturen binnen families en Aziatische samenlevingen aan bod.

En een enerverende en veelbesproken scène waarin de twee vrouwelijke hoofdpersonages via het spelen van mahjong een machtsstrijd uitvechten, benadrukt de macht en kracht van Aziatische vrouwen, die doorgaans juist als ondergeschikt en onderdanig worden afgebeeld en gezien.

Het opmerkelijke verschil tussen de Nederlandse en Amerikaanse recensies illustreert dat Nederland nog achterloopt op de VS als het gaat om de bereidheid en het vermogen om met een andere, niet-witte blik naar films te kijken.

In de Nederlandse filmwereld heerst de witte blik nog, zoals ik eerder schreef (Het Parool, 20 juli 2017). Nederlandse filmmakers missen nu nieuwe perspectieven, verhalen en persona­ges die het bioscooppubliek zouden kunnen aanspreken.

Indonesisch perspectief
Dat geldt zeker voor personages van Aziatische afkomst, die er in Nederlandse films bekaaid van af komen. Daar kan echter snel verandering in komen. Naar verluidt zijn Gouden Kalfwinnaars Martin Koolhoven en Jim Taihuttu allebei bezig met films die zich afspelen tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd.

Hopelijk draaien hun films niet om de gebruikelijke stereotiepe witte helden, behoeftige en gewiekste Aziatische vrouwen en moordlustige Aziatische mannen, maar krijgen bijvoorbeeld Indonesische, Molukse en Indische perspectieven en personages een centrale rol.

Dan zouden hun films, net als Crazy Rich Asians, broodnodige gamechangers kunnen worden voor de Aziatische representatie in Nederlandse films.