Opinie Bewaar

Advies van de klassieken

Theodor Holman
Theodor Holman © Wolff

Kijk Han, ik wil je best ­helpen. Ik ­begrijp dat je nu de hele tijd moet denken aan de woorden van Vondel in zijn stuk Hippolytus of Rampsalige kuyscheyd. Als ik dat wat bewerk, zou het zo zijn ­gegaan.

Jouw medewerkster:
'Besprongen ben ick niet met mijnen wil geschend:
't Geweten niet besweeck door stael of dreygement!
Het lichaem evenwel geweld en kracht most voelen:
Ick sal mijn' kuyscheyds smet met wondenbloed afspoelen.'

Tikkie vaag. Maar goed, Vondel had het dan ook niet van zichzelf. De eerste keer dat over dit thema - #MeToo, zeg maar - werd geschreven, was volgens mij door Euripides in zijn Hippolytos. Als je buitenlandspecialist bent, moet je dat kennen. Euripides is veel subtieler en oneindig veel beter dan Vondel. Uiteindelijk laat hij in dat stuk de verliefde Phaidra zelfmoord plegen, maar niet voor zij 'een schrijfplankje' heeft achtergelaten waarop staat dat Hippolytos heeft geprobeerd haar te verkrachten. Snap je waar ik heen wil, Han? En wat zegt Phaidra, voordat zij dat doet?

Phaidra zei dus eigenlijk: wie naait worde genaaid! Het loopt slecht af, Han

'Verslagen door een wrede ­liefde zal 'k ten onder gaan,
maar ook voor iemand ­anders zal ik door mijn dood
gedijen tot een onheil. Zó dan leere hij,
niet trots zich te verheffen bij mijn ongeluk!
Wanneer hij van dit leed van mij ook zijn deel krijgt,
dan zal zijn hoogmoed keren tot bescheidenheid.'

Eigenlijk zegt ze: wie naait worde genaaid! Het loopt kortom met iedereen slecht af, Han.

Ook Seneca heeft niet kunnen voorkomen dat het met zijn Phaedra slecht afloopt.

Maar goed. Het enige wat ik misschien tot troost kan meegeven, Han, is een verhaal uit de Bijbel en de Koran. Ik bedoel natuurlijk het verhaal van Jozef en Potifar. Je weet, Potifar kocht Jozef als slaaf. Nu was Potifar een eunuch die stomtoevallig een ontzettend lekker wijf had dat dus tekort kwam. Nou, dat wijf wordt ­verliefd op Jozef, maar hij is wel een keurige man, Han. Hij doet, net als... jij... ongeveer niks. Maar die feeks is zo kwaad, die zegt tegen Potifar dat zij geneukt is door Jozef, maar dan in oudtestamentische bewoordingen.

Potifar stopt Jozef tien jaar in de gevangenis, dus hij hoefde niet dood. Dat staat in Genesis 39: 2-20 en Soera 12: 21-25.

Dus Han, mijn advies: ­gebruik je tijd, nu je in on­genade bent gevallen, om een meesterwerk te schrijven.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl