Opinie Bewaar

'Zorg is pervers geregeld'

De laatste patiënten worden uit het Slotervaart naar andere ziekenhuizen gebracht
De laatste patiënten worden uit het Slotervaart naar andere ziekenhuizen gebracht © Dingena Mol

Myrthe Sonneveld verloor haar baan bij het MC Slotervaart en geeft haar kijk op het faillissement. 'Juist in het Slotervaart werkten de specialisten in loondienst, zodat de kosten lager waren dan elders.'

Het is vrijdagmiddag 26 oktober, ik zit aan tafel met een stel managers van het crisisteam die moeten zorgen voor een goede en gecontroleerde sluiting van het MC Slotervaart binnen 24 uur. Er is namelijk besloten dat om 15:00 uur alle bedden leeg moeten zijn.

Ik zit daar als leider van het reanimatieteam. Als tweedejaars arts in opleiding tot specialist (AIOS) interne geneeskunde zit ik in mijn cardiologiestage en draag ik overdag het reanimatiesein.

Mijn rol is het leiden van het vijfkoppige team bij een eventuele reanimatie. Dit team is uiteraard 24/7 paraat; de diensten zijn vastgelegd in een strak rooster.

Inmiddels ben ik ontslagen, heb ik geen salaris ontvangen en moet ik mijn opleiding elders vervolgen. Toch blijkt te zijn toegezegd dat het reanimatieteam actief blijft, omdat in het Slotervaart een volledig verpleeghuis gestationeerd is en maandag de poli deels opengaat.

Er is besloten het ziekenhuis acuut te sluiten, maar nu loopt steeds tegen zaken aan waaraan niet is gedacht. In plaats van witte jassen kom ik nu vooral goedgeklede managers in de gangen tegen. Met klapperende oren hoor ik hun suggesties aan.

Marktwerking zou leiden tot betere zorg voor minder geld. In geen ander land was dit aangetoond, zeker in Nederland niet

Als AIOS zijn we verzekerd van een baan, inkomen en opleiding; persoonlijk belang bij behoud van het Slotervaartziekenhuis hebben we dus niet. Des te opvallender dus dat we ons zo opwinden over de gang van zaken. 

Overigens staat het Slotervaart wél al sinds jaar en dag bekend als de meest favoriete opleidingsplek.

Eind jaren zestig was er grote vraag naar een ziekenhuis voor de verschoppelingen van het land: onverzekerden, chronisch zieken, prostituees en junkies. Vaak dure en tijdrovende patiënten. 

Het Slotervaart werd opgericht, een modern ziekenhuis waar tevens opleiding en onderzoek moest plaatsvinden en waar artsen in loondienst zouden werken om de perverse prikkel tot het uitvoeren van meer verrichtingen weg te nemen. 

Waar elders in het land een stevige rekening kan worden geschreven wanneer er bij pijn op de borst ook een hartkatheterisatie wordt verricht, krijgt de cardioloog in het Slotervaart gewoon per maand betaald. Als blijkt dat de pijn door een pukkel wordt veroorzaakt, zal hij dus geen verrichting uitvoeren.

Inderdaad, verlieslijdend
In 1996 zakt de landelijke economie in en besluit de gemeente zijn handen af te trekken van het Slotervaart. Het ziekenhuis krijgt het - inmiddels gedateerde - gebouw cadeau met een lening van 10 miljoen gulden. 

Myrthe Sonneveld

Arts in opleiding tot internist, was werkzaam in MC Slotervaart

Bij start is het ziekenhuis dus inderdaad, zoals de media zo graag verkondigen, verlieslijdend. Omdat de populatie grotendeels onveranderd blijft, zijn de inkomsten van het ziekenhuis te laag, al helemaal om te sparen voor renovatie. Maar er was politieke steun waardoor het ziekenhuis het wel kon redden.

In 2006 wordt de zorg geprivatiseerd om deze beter en betaalbaarder te maken. Mijn super­visor verwoordt het prachtig: "Marktwerking zou leiden tot betere zorg voor minder geld. In geen ander land was dit aangetoond, zeker in Nederland niet. We hadden inmiddels wel de ervaring dat dit in het onderwijs gefaald had, in het openbaar vervoer bleek het ook niet te werken, bij de nutsbedrijven werkte het niet maar we gingen het in de gezondheidszorg nog een keertje overdoen." 

En zo geschiedde. Besturen kwamen en gingen; met allerlei tussenpersonen en bv's ongetwijfeld onoverzichtelijke geldstromen voor de verzekeraar.

De hoge loonlasten van de zzp'ers hebben vast bijgedragen aan het geheel, maar ik heb nog niemand gehoord over de kosten die de zorgverzekeraar juist niet gemaakt heeft. 

Al ruim een jaar wordt ons arts-assistenten op het hart gedrukt dat we rekeningen moeten schrijven, er is het afgelopen jaar alleen al op de afdeling interne geneeskunde 1,5 ton misgelopen aan niet geschreven rekeningen. Er is dus gratis zorg verleend in het ziekenhuis, de zorgverzekeraar heeft geen cent hoeven betalen. 

Wat je ook nergens terugleest: juist omdat de specialisten in het Slotervaart in loondienst zijn en dus minder verdienen dan de internisten elders, is het mogelijk verrichtingen goedkoper te laten uitvoeren. Waar de verzekeraar in het Slotervaart 8000 euro voor een nieuwe heup moet vergoeden, is dat in een naburig ziekenhuis 15.000 euro. 

Kortom, de minister heeft gelijk, het is niet zijn verantwoordelijkheid, want de politiek heeft deze verantwoordelijkheid overgedragen aan de zorgverzekeraar. 

Ik sta te snotteren bij de bushalte vanaf mijn nieuwe werk: ik wil terug naar het Slotervaart

Dat er in dit geval mensen zullen overlijden omdat ze geen chemokuur, hartrevalidatie, medicatie of informatie krijgen, daar heeft zelfs het crisisteam nog even niet aan gedacht, laat staan de burgemeester, verzekeraar of minister. 

De moed zakt me in de schoenen bij het idee arts te moeten zijn in een land waar de zorg in praktijk zo pervers geregeld is, terwijl het er op papier zo rooskleurig uitziet en er dus geen haan naar kraait. 

Toch hebben wij, A(N)IOS'sen en co-assistenten, onze opleiders, de internisten, cardiologen, longartsen en geriaters, beloofd bovenstaande nuance te verspreiden. Strijdlustig zet ik het reanimatiesein in het rek. 

Reistijd
Inmiddels ben ik herplaatst en begonnen in een ziekenhuis buiten de stad. Een fijne plek met vriendelijke mensen die allemaal vol begrip zijn dat ik het moeilijk vind weer opnieuw te moeten beginnen. Toch sta ik na een werkdag te snotteren bij de bushalte. Want laten we eerlijk zijn, ik wil hier helemaal niet werken. Ik wil terug naar het Slotervaart.

Hoogzwanger heb ik twee jaar geleden staan springen van blijdschap dat ik mijn opleiding tot internist in het Slotervaart mocht beginnen. 

De allerleukste baan ter wereld, in een ziekenhuis met een leuk team, een fijn opleidingsklimaat en unieke expertise. En met een overzienbare reistijd zodat ik op tijd thuis ben om m'n kind nog te kunnen zien.

Ik scheur heen en weer naar het Slotervaart om zaken te regelen met UWV en curator en pijnig mezelf door de media te volgen. Er wordt beweerd dat er slechte zorg geleverd werd in het Slotervaart door mensen die nooit patiënten zien terwijl dokters en verpleging te druk is met patiëntenzorg om een tegengeluid te kunnen laten horen. 

M'n nieuwe ziekenhuis ligt vol, met twee gesloten ziekenhuizen kunnen patiënten geen kant op. Maar ook daar was vast nog niet aan gedacht.