Opinie Bewaar

'Ze komen voor onze veiligheid, maar niet voor onze normen en waarden'

'We leveren onze vrijheid in en dat is onacceptabel.'
'We leveren onze vrijheid in en dat is onacceptabel.' © Roy del Vecchio

Attiya Gamri (43), voorzitter van Vrouwen in de PvdA, stoort zich enorm aan de aparte opvang van homovluchtelingen in Amsterdam.

Het gaat om orthodoxe groeperingen, die houden vast aan de intolerante lijn die ze kennen

Attiya Gamri

Als Attiya Gamri de stroom vluchtelingen ziet die door Europa gaat, moet de PvdA-politica vaak terugdenken aan haar jeugd. In 1980 kwam ze met haar ouders en vijf broers en zussen aan in Nederland. Het gezin was gevlucht uit Turkije, waar ze als Assyrische minderheid werden gediscrimineerd. 'Als mijn moeder in Turkije naar de markt ging, gooiden mensen stenen naar haar.'

Ze weet uit eigen ervaring wat vluchtelingen hebben doorgemaakt voordat ze uit hun vaderland vertrokken. En ze heeft ervaren hoe belangrijk snelle integratie is. 'Mijn vader zei direct na aankomst in Nederland dat we nooit meer terug zouden gaan. Wij richtten ons dus helemaal op Nederland. Turkse vriendinnetjes gingen in de vakantie acht weken naar Turkije, wij niet.'

Carnaval
Gamri weet ook uit eigen ervaring dat asielzoekers een pakket normen en waarden meenemen dat afwijkt van de Nederlandse standaard. Haar christelijke ouders hadden het moeilijk met veel Nederlandse vrijheden. Naar een café gaan? Geen sprake van. Carnaval? Dat is een zondig feest. Homo's? Die waren besmettelijk.

'Een lesbische vriendin bleef een keer bij ons logeren. Ik heb haar seksuele voorkeur voor me gehouden, om de discussie met mijn ouders te vermijden. Ik heb jarenlang op mijn ouders moeten inpraten om duidelijk te maken dat homoseksualiteit geen afwijking is.'

Emancipatie
Het gezin stemde PvdA, het was tenslotte Joop den Uyl die ervoor zorgde dat ze in Nederland mochten blijven. Gamri klom binnen de partij op tot Statenlid in Overijssel en Noord-Holland. Nu is ze voorzitter van Vrouwen in de PvdA, de beweging die zich inzet voor emancipatie.

Juist de emancipatie waarvoor ze zich zo inzet, staat onder druk door de komst van zo veel vluchtelingen, vindt ze. Een deel van de nieuwkomers acht homo's en vrouwen minderwaardig, met als gevolg pesterijen en bedreigingen. Amsterdam vangt homovluchtelingen die in de noodopvang worden bedreigd, apart op in safehouses. 'Dat maakt mij enorm boos,' zegt Gamri. 'We leveren onze vrijheid in en dat is onacceptabel.'

Amsterdam zegt dat de homovluchtelingen zich onveilig voelden. Is het gek dat de gemeente ingrijpt en hen apart opvangt?
'Ik begrijp dat Amsterdam dit doet uit veiligheidsoverwegingen, maar het is de wereld op zijn kop dat wij homo's moeten beschermen tegen intolerante moslims.'

Heeft Nederland het effect onderschat van de komst van zo veel vluchtelingen, waarvan een deel andere normen en waarden heeft dan wij?
'Ja. Anders zouden we nu niet zo schrikken van homodiscriminatie door een grote groep vluchtelingen. Dat is erg naïef. We hadden het kunnen weten. Ik heb al van veel vrouwelijke vrijwilligers in asielzoekerscentra gehoord dat mannen hen geen hand willen geven.'

Kunt u deze naïviteit verklaren?
'We zitten nog in een ontkenningsfase. We erkennen nog altijd niet dat een deel van de islam erg intolerant is. 'Nee,' zeggen we dan, 'de islam is juist heel vredelievend'. Of: 'De mensen die intolerant zijn jegens homo's of ongelovigen, zijn geen echte moslims.'

'Maar hoe verklaren we dan dat honderdvijftig moslimjongeren, die in Nederland zijn opgegroeid, hier op school hebben gezeten, toch naar de wapens grijpen om te vechten tegen onze cultuur? En hoe verklaren we dat de agressie van moslims overal ter wereld toeneemt?'

Moslims in Nederland zijn vaker werkloos, voelen zich apart gezet, zo blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Spelen die achterstanden dan geen rol?
'Nee, we hebben ook Nederlandse gezinnen in deze situatie, of Armeniërs, Molukkers, Chinezen. Die kopen ook geen enkeltje om zich vervolgens op te blazen. Moslims die dit wel doen, worden daartoe geprikkeld door een islamitische beweging.'

De meerderheid van moslims in Nederland wijst geweld en intolerantie af en houdt zich wel aan de normen en waarden.
'Inderdaad. Maar ik mis wel de mening van die groep. Waar zijn de moslims die opstaan en aangeven dat intolerant gedrag van hun geloofsgenoten onacceptabel is? Waarom reageren hoogopgeleide moslims wel fel op de uitlatingen van Wilders, maar niet op die van moslimfundamentalisten? Dat moet angst zijn.'

'Hetzelfde geldt voor de algehele elite in Nederland. Als Wilders oproept tot minder Marokkanen, doen honderden mensen aangifte. Maar dat doen we niet als een orthodoxe moslim discrimineert.'

Hoe moeten we volgens u de discriminatie in de noodopvang jegens homovluchtelingen aanpakken?
'In eerste instantie moeten we stevig in gesprek gaan met die mensen: dit accepteren we niet. En als ze dan toch blijven discrimineren, dan zullen ze voor de rechter moeten verschijnen.'

'Dat is voor mij reden om hen het land uit te zetten. Op die manier laten we ook aan anderen zien dat we geen discriminatie van homo's of vrouwen accepteren.'

We vangen vluchtelingen toch op vanwege de onveilige situatie in hun land? Niet vanwege hun opinie.
'Daar ben ik het helemaal mee eens. Maar hun opinie staat haaks op onze eigen ideeën. Dus is het zinnig om hen te vertellen dat ze zich moeten aanpassen, willen ze hier blijven. Ze komen hier wel voor onze veiligheid, maar niet voor onze normen en waarden. Laat ze dan vluchten naar andere landen zoals Iran of Saoedi-Arabië.'

Politicoloog Ellen Hoogakker betoogde vorige week in deze krant dat het onrealistisch is te verwachten dat vluchtelingen direct onze normen en waarden eigen maken. Is het inderdaad een kwestie van tijd?
'Nee, daar geloof ik niet in. Het gaat om orthodoxe groeperingen, die houden vast aan de intolerante lijn die ze kennen.'

Als u Nederland naïef vindt, geldt dat dan ook voor uw eigen PvdA, die tenslotte in de regering zit?
'Ja, de PvdA is in algemene zin te soft. Maar ik zie ook voldoende pareltjes. Lodewijk Asscher is vrij duidelijk, Ahmed Aboutaleb helemaal. En Ahmed Marcouch pleit ervoor salafistische groepen te verbieden. Ik heb er vertrouwen in dat meer partijgenoten stevigere taal gaan spreken. Het gros voelt het wel, maar zegt het niet.'