Opinie Bewaar

'Wetenschap moet de politieke arena betreden'

De wereld wordt geconfronteerd met grote uitdagingen als de klimaat­verandering. Een voorbeeld daarvan is  de snelst smeltende gletsjer ter wereld in China. Maar wetenschappers voelen zich in onder andere dat debat buitengesloten en vervreemd van de politiek
De wereld wordt geconfronteerd met grote uitdagingen als de klimaat­verandering. Een voorbeeld daarvan is de snelst smeltende gletsjer ter wereld in China. Maar wetenschappers voelen zich in onder andere dat debat buitengesloten en vervreemd van de politiek © AP

De wereld staat voor grote uitdagingen, waarbij wetenschappers veelal langs de kant staan. Moleculair bioloog Karin Bodewits bepleit in dit opiniestuk een politieke dienstplicht voor wetenschappers.

Zoals we vroeger jonge mannen verplicht voor een jaar of twee in het leger stopten, zouden we nu de wetenschappers maar eens de politiek in moeten sturen. Want om eerlijk te zijn, het maakt niks uit in welk land je kijkt, de politiek is overal een uit de hand gelopen zooi.

Jaren geleden konden we zeggen: 'Het komt er niet zo op aan wat voor achtergrond een politicus heeft, zolang hij maar een geschiedenisboek gelezen heeft, een paar hersencellen in de schedel heeft zitten en lekker kan lullen.' Maar de tijd van gewoon lekker lullen en een beslissinkje hier en daar is wel voorbij. Het wordt tijd dat we weer wat inhoud in de Tweede Kamer pompen.

De wereld wordt geconfronteerd met de - ik durf te zeggen - grootste uitdagingen en ethische vragen in de geschiedenis van de mens: klimaatverandering, dode oceanen, genetische modificatie van menselijke cellen, minikillerrobots, cyberwars, de overconsumptie van dood dier, om er maar een paar te noemen.

En de beslissingen rond deze uitdagingen worden gemaakt door mensen die geen benul hebben dat een komkommer genen heeft en insecten een centrale rol spelen in ons ecosysteem. Ik wil niet zeggen dat de politicus dom is, de meeste hebben gelukkig wel iets gestudeerd, rechten of sociologie ofzo, maar van natuurwetenschap begrijpen ze niets.

Eigen schuld
En daar vreet de wetenschapper zich over op. Die voelen zich buitengesloten, niet serieus genomen en vervreemd van de politiek. Veel ervan zijn gefrustreerd en voelen zich wanhopig of zelfs een beetje het slachtoffer van politieke beslissingen buiten hun macht

Waarom kunnen wij niet meebeslissen over onze eigen toekomst en die van onze prachtige planeet? Nou, dat kun je wel! Maar je moet wel kunnen lullen, en dat kun je niet, want dat heb je nooit geleerd.

Het is allemaal onze eigen schuld. We dachten te lang dat wetenschappelijke feiten onbetwistbaar waren, politici op onze deur zouden kloppen voor advies en wetenschappers niet moesten kunnen lullen, maar pipetteren. Hoe fout konden we het hebben.

De huidige politici en sociologen hebben namelijk de wetenschap tot een soort van godvergeten religie omgedoopt, waar je in kunt geloven of niet. Die hebben al lang laten zien dat feiten buigbaar zijn en je ­politiek kunt maken zonder je ooit met inhoud bezig te houden.

Ivoren toren
En dat gaat fout. Dat weten we nu. Dat wisten we gisteren. En eergisteren. Maar nog steeds zit de wetenschapper in haar universitaire dedain: ze zit hoofdschuddend in de ivoren toren, maar staat zelf nooit in het debat. Een typisch geval van de beste stuurlui staan aan wal.

Waarom dat zo is? Omdat de wetenschapper al genoeg op het bord heeft en de universiteit politieke inbreng niet erkent. En daar moet maar eens verandering in komen. De universiteiten zouden politieke ambities moeten bevorderen en steunen. Een schep inhoud terug in de politiek. Die koers moeten we varen. Deze keer met de beste stuurlui aan boord.