Opinie Bewaar

'Vloggers en bloggers zijn een zegen voor traditionele media'

Beeld uit een filmpje van vlogger Willem Vink (18) waarin te zien is hoe hij en een vriend op een trein springen en een eind op het dak van de trein meerijden
Beeld uit een filmpje van vlogger Willem Vink (18) waarin te zien is hoe hij en een vriend op een trein springen en een eind op het dak van de trein meerijden © Willem Vink

Emotioneel exhibitionisme beperkt zich niet tot acties van pubers en adolescenten, schrijft docent en publicist Pascal Cuijpers in een opiniestuk in Het Parool. De media doen er ook hun voordeel mee.

De heersers van het wereldwijde web zijn de helden van deze tijd. Jonge gasten (m/v) die hun leven in een zogenaamd digitaal dagboek willen vangen, (g)een voorbeeld zijn voor complete puberende volksstammen en die onbewust een rol spelen in de veranderende mediacultuur. Hun expressie lijkt vernieuwend maar is in principe universeel, doelgericht en van alle tijden.

Een groot verschil met de tijd van het ouderwetse dagboek is dat de wereld exhibitionistischer is geworden en er met vlogs en blogs instant roem verkregen kan worden door het scoren van 'subscribers', 'likes' en 'duimpjes omhoog'. Erkenning als ware het fastfood. Snel, makkelijk en verslavend tegelijk.

Acties
Waar men voor de opkomst van het vloggen een totale introvertheid kende in de vorm van het delen van lief en leed voor eigen gebruik in een papieren boekje, voorzien van een kartonnen kaft, een slotje, wordt nu alle extravagantie zo snel mogelijk wereldkundig gemaakt op het wereldwijde web.

De mogelijkheden voor het verkrijgen van acute faam die dat met zich meebrengt, werken als een rode lap op een opgefokte stier en leiden tot steeds heldhaftigere en extremere acties die vastgelegd worden op beeld en een minuut later aan de andere kant van de wereld kunnen worden gezien.

Van een met de hand op papier geschreven 'vandaag ben ik naar school geweest en nu ga ik eten, tot morgen!' naar een gefilmd orgastisch adrenaline­shot. Het 'Wow, wow, wow, wat ­vééét! Kicken heftig man, yesss!!!' is binnen enkele decennia kenmerkend geworden voor de evolutie van de menselijke uiting.

Grenzen
Dit emotionele exhibitionisme beperkt zich echter niet alleen tot acties van pubers en adolescenten, bij wie het brein nog niet is volgroeid. Wanneer we de diverse media erbij betrekken, zien we dat ook bij volwassenen gevoelsmatige grenzen worden opgerekt en men vaak de schaamte voorbijgaat, in het belang van een uitzending die moet scoren of een programma dat spraakmakend moet zijn. Er wordt geprikkeld en uitgedaagd. Vaak tot op de rand van het ethisch toelaatbare, in welke context dan ook.

De erkenning die het internet brengt is als fastfood: snel, makkelijk en verslavend

Wanneer een reallifesoap dreigt in te kakken, weten de producenten er wel een scheutje prikkelend vertier doorheen te mixen. Zijn er 'outlaws' in de maatschappij? Maak er een catchy tv-programma over. En is er als programmamaker een moment om op de emotie van de mens in te spelen? Doe het!

Het zijn slimme marketingtrucs in medialand die commercieel én emotioneel succes genereren. Inspelen op het gevoel en de beleving van mensen die hun ziel en zaligheid tentoonspreiden op nationale radio, tv of het internet is de gehaaidere variant van de naïeve vlogger.

Bekijken en delen
Het snelle succes biedt erkenning en zal ook worden uitgebuit via websites en sociale media, waar iedereen de pijnlijke, hilarische en emotionele fragmenten naar hartenlust kan bekijken en delen. Naast de kijkcijfers helpen de 'views', 'shares' en 'likes' hun bij hun zoektocht naar instant succes en het vergaren van fastfoodfortuin.

Het moge duidelijk zijn dat persoonlijke expressie in elke hoedanigheid van belang is voor het creëren van een nieuwe (media)wereld. Nieuwe uitdagingen en sentimenten zorgen voor andere inzichten en in chronologische volgorde tevens voor snelle aandacht, erkenning, volgers én onsterfelijkheid.

Treinsurfen is het nieuwe belletje trekken. Het dagboek heet nu YouTube. En de monotone polygoonstem heeft plaatsgemaakt voor snelle beeldmontage en stampende geluidsfragmenten.

De wereld om ons heen is in razend tempo veranderd, maar de honger naar uitdaging, roem, erkenning en expressie zal blijven.