Opinie Bewaar

'Tijd om uit keurslijf mannelijkheid te stappen'

Veel jongens worstelen met het keurslijf van mannelijkheid dat hun door de samenleving in het algemeen en hun leeftijdsgenoten in het bijzonder wordt opgelegd
Veel jongens worstelen met het keurslijf van mannelijkheid dat hun door de samenleving in het algemeen en hun leeftijdsgenoten in het bijzonder wordt opgelegd © Eva Straver

Het is tijd voor mannen om uit het keurslijf van mannelijkheid te ontsnappen. Dat is beter voor de maatschappij en voor mannen zelf, betoogt Jens van Tricht.

De  #MeToo-beweging heeft ­duidelijk gemaakt dat geweld tegen vrouwen een gigantisch probleem is. Maar hoewel de meeste plegers van geweld mannen zijn, zijn de meeste mannen geen pleger. Om een eind aan geweld tegen vrouwen te maken moeten mannen deel uit gaan maken van de oplossing.

De rol en positie van jongens, mannen en mannelijkheid is in de 21ste eeuw niet meer zo vanzelfsprekend als die vroeger blijkbaar was. Uit de ervaringen in onze workshops met jongens en jonge mannen blijkt dat er veel vragen zijn die feitelijk neerkomen op één vraag: hoe kun je als jongen een leuke man worden? Of eigenlijk: een leuk mens.

Veel jongens worstelen met het keurslijf van mannelijkheid dat hun door de samenleving in het algemeen en hun leeftijdsgenoten in het bijzonder wordt opgelegd. Ze ervaren weinig veiligheid om te praten over onderwerpen waar ze wel veel mee bezig zijn, zoals relaties en seksualiteit, maar ook zingeving, studiekeuze, werk, en de toekomst.

De jongens in onze workshops vragen geregeld of ze niet een extra lesuur kunnen besteden aan vraagstukken rond mannelijkheid, vrouwelijkheid, seksualiteit en intimiteit, grenzen en relaties.

Meisjes en vrouwen hebben de afgelopen honderd jaar succesvol toegang bevochten tot traditioneel mannelijke domeinen als hoger onderwijs, politieke besluitvorming en de ­arbeidsmarkt. Ze hebben de omstandigheden veranderd en de benodigde menselijke eigenschappen in zichzelf aangeboord en benut. ­Eigenschappen die voorheen vaak als mannelijk werden gezien.

Sterk en stoer en onafhankelijk
Jongens en mannen moeten zich nog altijd verhouden tot een vrij nauwe definitie van mannelijkheid, de 'man box'. En daarin is geen ruimte voor vrouwelijkheid. Jongens leren nog altijd dat mannen sterk en stoer en onafhankelijk moeten zijn, actief, een winnaar, grensoverschrijdend en onkwetsbaar, een jager, een kostwinner. Wanneer je dat niet bent, ben je een mietje, een sissy, een watje, geen echte man.

Het gaat dan echt niet alleen om mannen die op mannen vallen, maar om alle mannen die niet willen of kunnen voldoen aan het ideale beeld van mannelijkheid. In feite zitten alle mannen in de kast van afgedwongen mannelijkheid. Les één voor jongens is dat je vooral niet vrouwelijk mag zijn. Die eigenschappen die we zien als vrouwelijkheid kan je als man beter onderdrukken. En dan overcompenseren met extra ingrediënten uit de man box.

Deze overdreven mannelijkheid van jongens en mannen leidt tot grote problemen, voor henzelf en voor hun omgeving. Het is die mannelijkheid die mannen ontmenselijkt en ze vraagt geweld te gebruiken tegen zichzelf, tegen andere mannen - je kunt beter dader zijn dan slachtoffer - en tegen vrouwen en kinderen. Die jongens van een intieme ontwikkeling van hun eigen seksualiteit berooft: want hoe kan je je seksualiteit ontdekken als er voortdurend bagger over je wordt uitgestort? Die je vertelt dat het belangrijker is aan status te werken dan een zorgzame vader te zijn en die voortdurend de genderpolitie afstuurt op mannen die buiten de lijntjes van mannelijkheid kleuren.

Feminisme is goed omdat het betrokken vaderschap bevordert

Feminisme is goed voor jongens, omdat het ruimte biedt om over dingen te praten waar ze anders niet over praten. Het blijkt dat ze dat graag willen. Feminisme erkent dat jongens meer mens zijn dan man-in-wording en gaat ­ervan uit dat jongens en meisjes over een volledig menselijk potentieel beschikken dat erom vraagt te worden ontplooid en ingezet.

Zorgen
Feminisme is goed voor jongens en mannen, omdat het betrokken vaderschap bevordert. Rolpatronen, (on)gelijkheid en geweld worden tussen generaties doorgegeven. Feminisme erkent dat mannen mensen zijn die net zo goed voor kinderen kunnen zorgen als vrouwen en stimuleert ze om hun zogenaamd vrouwelijke eigenschappen te erkennen, te ontplooien en in te zetten.

Mannen hebben zo veel meer in hun mars dan de stereotypen ons doen geloven. Als mannen zichzelf meer als mens dan als man konden zien, zouden ze hun zorgkwaliteiten kunnen ontwikkelen en kiezen voor werk in zogenaamd vrouwelijke sectoren waar grote vraag is naar deskundig en gemotiveerd personeel, zoals de zorg, hulpverlening en onderwijs. Als mannen de traditionele opvattingen over mannelijkheid konden loslaten, hoefden ze niet steeds zichzelf en elkaar te overbluffen, overschreeuwen en overtroeven.

Het feminisme heeft mannen nodig voor een betere wereld, en mannen hebben feminisme nodig voor een beter leven.

Op 13 juni organiseert Emancipator een conferentie over werken met jongens en mannen in het #MeToo-tijdperk. 13 juni, 8.30-18.00 uur, Hotel Casa.