Opinie Bewaar

'Te vaak worden festivals geassocieerd met overlast'

De levendigheid van evenementen draagt bij aan de leefbaarheid van de stad.
De levendigheid van evenementen draagt bij aan de leefbaarheid van de stad. © Remko de Waal

Festivals lopen voorop in innovatie, maar staan onder druk. De levendigheid van de stad is in het geding, zo betogen festivalorganisatoren Nadia Duinker en Anna van Nunen in dit opiniestuk.

De stad staat onder druk. Een skyline vol telekranen, een centrum vol Nutellawinkels en ratelende rolkoffers. Ruimte wordt zorgvuldig uitgemeten om zoveel mogelijk rendement te halen uit zo min mogelijk meters.

Grote bedrijven strijken neer dankzij het prettige vestigingsklimaat van de stad, terwijl creatieve en culturele plekken juist onder druk staan. De stad internationaliseert, de stad groeit, de stad ontwikkelt. Maar bloeit de stad ook? En zo ja, wie bloeit er mee? 

Het aangescherpte evenementenbeleid en de oprukkende stad leiden er steeds vaker toe dat lokale festivals en vrijplaatsen hun locatie verliezen.

In maart kondigde Vrijland aan wegens problemen met de locatie het festival af te gelasten. Afgelopen week werd bekend dat ook Amsterdams Verbond zijn vergunning niet rond krijgt.

Twee Amsterdamse Bevrijdings­festivals, gebouwd op een lokaal netwerk met voor 95 procent een Amsterdamse doelgroep.

Pioniers
Bekende locaties als Blijburg en het ADM-terrein hebben afgelopen jaar gedwongen ruimte moeten maken voor de steeds maar uitdijende stad.

Het nieuwe beleid van de voortdurende tijdelijkheid op de NDSM bedreigt inmiddels ook ondernemingen waaronder Pllek die als pioniers een cruciale rol hebben gespeeld bij de ontwikkeling van de werf. En helaas is er nauwelijks perspectief op nieuwe vrije ruimte.

Wat ten grondslag lag aan het succes en de aantrekkingskracht van Amsterdam, dreigt te verdwijnen in de zoektocht naar ruimte. De levendigheid en kleur die voortkomen uit de creatieve sector dreigen hun kweekvijver en podium te verliezen door het strengere horeca- en evenementenbeleid en de eindeloze discussie over levendigheid versus leefbaarheid.

Er is helaas nauwelijks perspectief op nieuwe vrije ruimte

Ten onrechte wordt hierbij gedaan alsof de levendigheid van horeca en evenementen de leefbaarheid van de stad in de weg staat. Terwijl leefbaarheid en levendigheid juist onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden.

Geen wijk is gezellig zonder café op de hoek, en geen wereldstad mag zich die titel aanmeten zonder bruisend nachtleven. Te vaak worden vrijplaatsen, festivals en creatieve horeca slechts geassocieerd met negatieve aspecten als overlast.

De waardering voor hun vooruitstrevendheid en cultureel-maatschappelijke bijdrage aan de stad ontbreekt. Het zijn ontmoetingsplaatsen waar innovatie ontstaat en talent opbloeit. Waar mensen van alle leeftijden buitenspelen, werken, dansen, lachen, verliefd worden, geïnspireerd raken en samen creëren. Gastvrije plekken waar je kunt leren door het experiment aan te gaan en open te staan voor elkaar.

Bovendien spelen deze vrijplaatsen en festivals de onverwachte rol van koploper in duurzaamheid en innovatie. Uniek is het recent aangekondigde beleid van de gemeente om single use plastics te verbieden op evenementen, door de sector onthaald met een heus Plastic Pact, ondertekend door een enorme groep organisatoren die hiermee wegwerpplastic afzweren.

Geen andere sector zet zo snel collectief de schouders onder een wereldwijde uitdaging. En de impact reikt verder dan de festivals zelf: die zijn namelijk ideale testplekken voor innovaties die nodig zijn om de duurzaamheidstransitie en andere maatschappelijke uitdagingen het hoofd te bieden.

Zo ook tijdens het paasweekend op festival DGTL, waar getest wordt hoe de restwarmte van biobrandstof effectief kan worden ingezet.

Of waar vorig jaar is getest hoe urine omgezet kan worden in drinkwater: een innovatie die na jaren van testen op meerdere festivals inmiddels in de humanitaire sector wordt ingezet.

­Laten we niet vergeten wat de sector aan Amsterdamse banen oplevert: met meer dan 300 festivals per jaar is sprake van een serieuze economische activiteit.

Wij roepen zowel Amsterdammers als de gemeente op om ook dit alles mee te wegen bij de discussie rond de rol van festivals in de stad, het creëren van vrije ruimte en de inzet van experimentele horeca. Laat levendigheid, talentontwikkeling, duurzaamheid en innovatie zwaarder meewegen als argument, zodat beleidsmakers en bewoners daadwerkelijk een geïnformeerde keuze maken over de toegevoegde waarde voor de stad.

Druk die waarde van festivals daarbij niet alleen in euro's uit, maar houdt ook rekening met hun cultureel-maatschappelijke waarde. De afwegingen die gelden voor initiatieven die door hun zichtbaarheid gevoeliger lijken voor overlast, zouden tenslotte ook moeten gelden voor elk ander initiatief dat in Amsterdam de ruimte krijgt: van Nutellawinkel tot multinational en van retailer tot projectontwikkelaar. Wedden dat onze stad er dan anders uit zal zien?

Beide auteurs zijn lid van de Nieuw Amsterdam Raad van Pakhuis de Zwijger, een onafhankelijke adviesraad van 45 millennials werkzaam in onderwijs, zorg, media, bedrijfsleven, wetenschap en cultuur.