Opinie Bewaar

'Politieke stellingname Stedelijk onwenselijk'

'Dat kunstenaars een zorgtaak hebben en maatschappelijke trends moeten doorbreken, is een elitair, onrealistisch en zelfs decadent denkbeeld'
'Dat kunstenaars een zorgtaak hebben en maatschappelijke trends moeten doorbreken, is een elitair, onrealistisch en zelfs decadent denkbeeld' © ANP

Volgens beeldend kunstenaar Nelle Boer lijkt het Stedelijk Museum vooral ruimte te bieden aan anti-rechtse kunst: 'Het is onwenselijk dat een kunstinstelling zelf politiek stelling neemt.'

Zaterdag werd in deze krant de vraag gesteld of het voornemen van directeur Beatrix Ruf om in het Stedelijk Museum politiek geëngageerde kunst te tonen, propaganda is.

Het gaat er echter niet zozeer om of het Stedelijk Museum al dan niet politieke kunst tentoon mag stellen, maar eerder of de kunstinstelling daarbij zelf politiek stelling neemt. Dit laatste is onwenselijk, omdat ze daarmee weinig ruimte biedt aan kunstenaars die werk maken vanuit andere politieke overtuigingen.

Als we kijken naar de beweegredenen van Ruf, kunnen we niet anders dan concluderen dat het hier inderdaad gaat om een politiek uiterst eenzijdig perspectief.

Eerlijk beeld
Dit wordt meteen al duidelijk door het doel 'tegenwicht te bieden aan het populisme', waarmee niet gedoeld wordt op populisme in het algemeen, maar op het rechtspopulisme van Trump, Wilders en Le Pen. Daarbij ziet Ruf een taak weggelegd voor de kunstenaar, namelijk de maatschappelijke functie van 'verbinden'.

Eerlijk beeld verschaffen van verscheidenheid aan politieke ideeën

Vooral het laatste getuigt van een visie die weliswaar breed gedeeld wordt binnen de kunstwereld, maar waar een hoop op af te dingen is. Dat kunstenaars een zorgtaak hebben en maatschappelijke trends moeten doorbreken, is een elitair, onrealistisch en zelfs decadent denkbeeld. Het zou betekenen dat de kunstenaar verheven is boven de medemens en een beter begrip zou hebben van wat moreel juist is en wat niet.

Dat Ruf in het Stedelijk Museum Amsterdam een podium biedt aan politiek geëngageerde kunst an sich is alleen maar toe te juichen. Het wordt tijd dat kunstinstellingen het kunstpubliek ook op dat vlak meer bieden dan nu het geval is. Dat zou dan wel een eerlijk beeld van de grote verscheidenheid aan politieke ideeën onder kunstenaars moeten verschaffen.

Eenzijdig
Maar afgaand op het artikel en degenen die daarin aan het woord gelaten worden, lijkt er maar een enkele vorm van politiek geëngageerde kunst te bestaan, die altijd een anti-rechtse en dus linkse signatuur zou hebben. Dat blijkt uit de voorbeelden van kunst die genoemd worden. Die zijn pro-Europa en -immigratie en anti-Wilders en -Trump.

De vraag is uiteindelijk of Ruf en het Stedelijk Museum puur faciliterend optreden en ruimte bieden aan kunstenaars met een diversiteit aan politieke overtuigingen, of dat zij sturend optreden vanuit een eigen politiek perspectief.

Het laatste blijkt het geval te zijn en dient wel degelijk een eenzijdig, propagandistisch doel.

Nelle Boer, beeldend kunstenaar