Opinie Bewaar

'Oogkleppen af, kunst is overal om ons heen'

Kunstprojecten van leerlingen in het voortgezet onderwijs
Kunstprojecten van leerlingen in het voortgezet onderwijs © Pascal Cuijpers

De kunstvakken op school zouden veel meer moeten worden gestimuleerd en gefaciliteerd, schrijft Pascal Cuijpers. Creativiteit is belangrijker dan ooit.

Aan het einde van het schooljaar druppelen zo nu en dan nog leerlingen binnen in het tekenlokaal. Ik ben blij met elk bezoekje van iedere leerling en maak graag een afsluitend praatje met ze.

De vakantie staat voor de deur, de sfeer is ongedwongen en staat het toe om verhalen te mogen horen die tijdens een drukke lesweek vaak onder het oppervlak blijven. Soms komt een vader of moeder mee. Of een opa. We hebben allen indirect een band met elkaar. We zijn op een of andere manier verbonden en bij elkaar gebracht, op dit moment in dit lokaal.

Hopelijk heb ik de leerlingen wat motivatie en inzicht mee mogen geven die ze te allen tijde, waar dan ook, kunnen gebruiken. Een techniek, een compliment. Een mooi cijfer, een opbouwend kritiekje of een verrassend standpunt. Een troostend woord of misschien wel die denkbeeldige en pedagogisch verantwoorde schop onder de kont.

Men wil het soms niet toegeven of inzien, maar de kunstvakken, met al hun verbeelding en vaak onverwachte vakoverstijgende aspecten, zullen met terugwerkende kracht meer en meer aan sympathie en urgentie winnen.

Waar de kernvakken, in de vorm van Nederlands, Engels en wiskunde, over elkaar heen buitelen om voorrang in het curriculum, lijkt het kunstvak nog vaak een buitenbocht te moeten nemen om vervolgens in de achterhoede te eindigen op de ranglijst der prioriteiten.

Gelukkig geldt dit niet voor alle scholen en zijn er tal die kunst reeds met een hoofdletter K in hun schoolvisie omschrijven. Juist het uitdragen van deze kunsturgentie én het werkelijk toepassen van dit beleid trekt veel mensen over de streep om te kiezen voor een bepaalde school.

Het toepassen van creativiteit is immers in de gehele maatschappij bezig aan een indrukwekkende opmars. Als voorbeeld de vervolgstudies, die steeds meer afstappen van de onrechtvaardige lotingen en de toekomstige studenten casussen voorleggen of assessments aanbieden voor toelating.

Juist deze simpele vorm van bewustwording zou dan ook meer moeten worden gestimuleerd

Maar ook in het straatbeeld neemt de creati­viteit toe: de pop-up- en conceptstores zijn niet meer weg te denken en maken handig gebruik van de leefwereld die gericht lijkt te zijn op personalisering.

Vaak zijn het juist de bekritiseerde 'Generatie X, Y of Z' of de groep 'millennials' die lef tonen door hun creatieve ideeën om te zetten in een commercieel plan.

Ach, er valt gewoon niet onderuit te komen: kunst is overal om ons heen. Waar we ook zijn. Wat we ook doen. Het is een prachtige aanleiding om dit aan leerlingen duidelijk te maken, wanneer weer eens de vraag voorbijkomt 'wat ze eigenlijk hebben aan dit vak'. Het besef dat het gebouw waarin ze zitten en de tafels waaraan ze werken ooit bedacht, ontworpen en uitgevoerd zijn, geeft een perfecte aanleiding om ze hun oogkleppen af te laten zetten.

Dat kunst bovendien emoties kan losmaken en bijdraagt aan de culturele, intellectuele, sociale en emotionele ontwikkeling van de mens, maakt het plaatje compleet.

Juist deze simpele vorm van bewustwording zou dan ook meer moeten worden gestimuleerd en gefaciliteerd door de overheid, de onderwijsraden en de schoolbesturen.

Het is namelijk heel makkelijk en een kop-in-het-zandhouding is ongewenst, om het doodeenvoudige feit dat we allemaal op school hebben gezeten en de wereld consumeren en mogen vormgeven. Laat juist dát gegeven nou zorgen voor de kunstmatige band die wij met elkaar delen.