Opinie Bewaar

'Laat Roeterseiland ook groene plekken houden'

Het boomloze parkje staat in de buurt inmiddels bekend als 'Petit Versailles'
Het boomloze parkje staat in de buurt inmiddels bekend als 'Petit Versailles' © Tammy van Nerum

Het 'kleine Versailles' van de Universiteit van Amsterdam dreigt volgebouwd te worden. Zo wordt het Roeterseiland een ordinaire nieuwbouwwijk, schrijft Michel Snoeren.

Het bestuur van de Universiteit van Amsterdam heeft dit voorjaar besloten een groenvoorziening op de Roeters­eilandcampus te gaan bebouwen. Die groenvoorziening is pas in 2017 aangelegd.

De open plek, achter Crea, werd ingericht als een glooiend grasveld voor recreatief verblijf. Op mooie dagen zitten er wel eens studenten in het gras. Het boomloze 'postzegelparkje' staat inmiddels in de buurt bekend als 'Petit Versailles'. Dat heeft geen specifieke betekenis, we vonden het gewoon een leuke naam. De UvA noemt het plot V.

Ook voor de direct omwonenden is het een fijne plek. De mensen die aan de Sarphatistraat wonen, zien aan de voorkant van hun huis 17.500 fietsers per etmaal passeren en drie tramlijnen met bijna veertig trams per uur voorbij denderen. Het parkje ligt aan de achterkant van hun huis en biedt tegenwicht tegen de stadse drukte aan de voorkant.

Het UvA-bestuur ziet Petit Versailles echter slechts als 'tijdelijk braakliggend bouwterrein'. Men wil er een 15 meter hoog gebouw van 30 bij 50 meter neerzetten voor een nieuwe collegezaal voor 1000 studenten.

We staan aan de vooravond van de definitieve aanvraag voor de omgevingsvergunning. De buurtbewoners zijn in verzet gekomen. Zij hebben een betere locatie op het campusterrein voorgesteld: een deels leegstaand gebouw.

Aanvankelijk wees de UvA het alternatieve plan van de hand, maar recent lijkt er toch enige beweging in dit standpunt te komen. UvA-huisvestingsontwikkeling heeft toegezegd de alternatieve locatie alsnog te willen bekijken. Eind augustus zal er weer een gesprek met bewoners plaatsvinden.

Open plek
Behoud van Petit Versailles is niet alleen zo belangrijk vanwege het behoud van 'groen' in de binnenstad, maar het gaat ook om de ruimtelijke component. Een open plek tussen hoge gebouwen is prettig.

Binnensteden hebben een hoge bebouwingsdichtheid en daar is niets mis mee, zolang er genoeg open plekken overblijven. De beleving van de stad wordt immers sterk beïnvloed door die open ruimtes.

Met het groeien van de stad stijgt de behoefte aan groene, open plekken waar ruimte en rust voelbaar worden. Meer en meer mensen zijn zich ervan bewust dat ongeremde verdichting van bebouwing hun leefomgeving negatief beïnvloedt. De binnenplaats van het Begijnhof of de Dam worden ook niet bebouwd omdat die ruimtes domweg 'braak liggen'.

De 'braak liggende' binnenplaatsen van het Begijnhof of de Dam worden ook niet bebouwd

Amper tien jaar geleden werden de gebouwen van de voormalige diamantslijperij aan de Nieuwe Achtergracht herbestemd als nieuw onderkomen voor Crea. De wit gepleisterde gevels zijn in oude luister hersteld en vormen nu een gevelwand van de groenvoorziening.

Als de nieuwbouw op Petit Versailles doorgaat, wordt Crea geheel aan het oog onttrokken. Het gebouw van de achterfabriek komt in de schaduw van de nieuwe collegezaal te staan. Het Sarphatiblok zal niet meer kunnen profiteren van het gereflecteerde licht en het vrije uitzicht.

Bestaande gebouwen gebruiken
De UvA mag hier bouwen: ze heeft de grond in bezit en het bestemmingsplan maakt het mogelijk. Maar niet alles wat mag, hoeft de universiteit ook te doen. Ze kan even goed in haar toegenomen capaciteits­behoefte voorzien door bestaande gebouwen op de campus efficiënter te gebruiken. Op die manier kan Petit Versailles voor de omwonenden behouden blijven.

In 1999 werd de befaamde architect Pi de Bruijn door de universiteit aangetrokken als universitair bouwmeester. Hij was als adviseur ook nauw betrokken bij de herontwikkeling van de Roeterseilandcampus.

Recent vernam ik dat de UvA ook ons alternatieve plan voor de nieuwe collegezaal aan hem zal voorleggen. Ik wil, als ik zo vrij mag zijn, graag een oproep aan bouwmeester De Bruijn doen: praat het de bestuurders uit hun hoofd om Petit Versailles te bebouwen.

Het is een slecht bouwplan dat het concept van een open stadscampus tenietdoet en van de Roeterseilandcampus een ordinaire volgebouwde nieuwbouwwijk zal maken.