Opinie Bewaar

'Laat Kadijkseiland niet over aan de commercie'

Al 35 jaar staat dit tankstation op de nominatie om te wijken voor iets nieuws
Al 35 jaar staat dit tankstation op de nominatie om te wijken voor iets nieuws © Marc Driessen

Projectontwikkelaars lijken de koers op het Kadijkseiland te bepalen. Als het college nog wil ingrijpen, moet het snel zijn, aldus jurist en historicus Alida van der Veen.

De oostelijke helft van het Kadijkseiland gaat de komende jaren flink op de schop. Oude bedrijfspanden moeten worden vernieuwd. Maar wie bepaalt de toekomst van de ­Kadijken, ons democratisch gekozen gemeentebestuur of projectontwikkelaars en vastgoedspeculanten?

De verouderde elektriciteitscentrale van Alliander aan de Hoogte Kadijk moet binnen vijf jaar worden vervangen. Zolang dit transformatorstation draait, mag hier geen woningbouw plaatsvinden.

In voormalig museum Energetica erachter werken nog grote ondergrondse installaties. Benzinestation Texaco staat al 35 jaar op de nominatie om te vertrekken.

De grond was eigendom van NS, nu ProRail. Stappen worden niet gezet. Wacht men op een lucratief bod vanuit het bedrijfsleven? Dat gebeurde onlangs met Scheepswerf Koning William. Coen Kerkelaan verkocht de erfpacht voor 1,9 miljoen euro aan vastgoedonderneming BLVG en Boot Service Amsterdam (BSA). ­

Samen gaan zij twee nieuwe woongebouwen neerzetten, een woontoren met vijf lagen op pilaren van zeven tot negen meter hoog boven op de werfhelling en een zwart vierkant woongebouw met koopappartementen in de vrije sector naast de ophaalbrug aan de Hoogte Kadijk.

Starterswoningen
Hubstudios wil in het hoge gebouw tachtig kleine studio's verhuren aan studenten en starters met een baan, jonger dan 28, op tijdelijke campuscontracten van maximaal vijf jaar.

Op de hoogste etages komen tien studio's in de middenhuur voor senioren boven de 55. Hubstudios is een ­onderneming van BLVG. Daaronder start BSA in de openlucht een scheepsreparatiewerf met een jachthaven voor sloepen.

Maar iets verderop komt al tijdelijke huisvesting voor studenten en starters. De Keuringsdienst van Waren vertrok enkele jaren geleden uit het gebouw tegenover Energetica.

De gemeente huurt dit terrein nu van de Rijksgebouwendienst. Erachter ligt een groot parkeerterrein. B. en w. willen hier de komende tien jaar 120 studenten, starters en jonge vluchtelingen, statushouders, onderbrengen.

Waarom moeten op het werfterrein dan ook studenten- en starterswoningen worden gebouwd?

De gemeente is eigenaar van de grond en had de erfpacht kunnen terugkopen. De WOZ-waarde van het bedrijfsterrein is maar 453.000 euro. Dan konden b. en w. hier echte sociale woningbouw realiseren.

Het Bestemmingsplan Oostelijke Binnenstad verbiedt woningbouw op het scheepswerfterrein. BLVG vraagt b. en w. nu om een omgevingsvergunning in afwijking van het bestemmingsplan.

In 1998 had de gemeenteraad zelfs een Bestemmingsplan Hoogte Kadijk 145 vastgesteld om woningbouw op het werfterrein tegen te gaan, om zo het nautisch aanzicht van Nieuwevaart en Entrepotdoksluis te behouden. Met Oosterkerk en Museumwerf 't Kromhout is dit onderdeel van het rijksbeschermd stadsgezicht. Helaas vergunden college en raad op ­deze plek toen wel een nieuw kantoorgebouw.

Omwonenden kunnen inspraak krijgen in de ontwikkeling van hun woonomgeving

De tijd dringt
Het gemeentebestuur liet jarenlang alle initiatief over aan commerciële vastgoedondernemers. Ambtenaren voeren al twee jaar overleg met BLVG en BSA om hen kans te bieden op een vergunbare aanvraag.

Maar de komende coalitie van GroenLinks, PvdA, D66 en SP wil zelf gaan bouwen. Het gemeentebestuur kan de oosterhelft van Kadijkseiland tot Moderniseringsgebied verklaren. De Wet Voorkeursrecht Gemeenten geeft de stad Amsterdam dan een recht van eerste koop.

Een doelgericht bestemmingsplan voor dit gebied voorkomt ongewenste commerciële bouwprojecten. Zo kan de gemeente zelf het voortouw nemen, een strakke regie voeren. Dan krijgen omwonenden ook inspraak over de ontwikkeling van hun eigen woonomgeving, vóór het plan wordt vastgesteld.

Maar de tijd dringt. BLVG en BSA zijn in onderhandeling met de demissionaire wethouders Wonen en Ruimtelijke Ordening over een nieuwe 'eeuwigdurende' erfpachtovereenkomst, die woningbouw en jachthaven vergunt. B. en w. staan op het punt een conceptbesluit tot verlening van de omgevingsvergunning te nemen.

Pas daarna mogen omwonenden zienswijzen indienen. Dan is alles al in kannen en kruiken.