Opinie Bewaar

'Hoog tijd voor discussie na al die meningen'

'Blijkbaar denken onze politici ook dat een discussie meteen een mening nodig heeft'
'Blijkbaar denken onze politici ook dat een discussie meteen een mening nodig heeft' © GETTY

We zijn goed in het ventileren van meningen, vindt Maud van de Wiel. Maar misschien moeten we in 2018 eens leren om beter te discussiëren.

Pittige gesprekken na het kerstdiner, mooie artikelen in de kranten en jaaroverzichten op tv brachten mij tot de volgende mening: we kunnen niet meer discussiëren. Wat we wel heel goed kunnen is meningen spuien, overal en altijd.

Vooral op internet, maar ook op televisie moet er altijd iemand met een mening aan tafel zitten. Of het NOS-journaal gaat weer eens de straat op. Een van de hoogte- (of diepte)punten daarin was de NOS die na het onderzoek van het CPB over de staat van het land de straat opging om te vragen wat de Nederlanders daarvan vonden.

In steen gebeiteld
En ook onze kinderen ventileren meningen. Dat viel me op in het jaaroverzicht van het Jeugdjournaal: we leren onze kinderen over alles een mening te hebben. Maar is het niet veel beter om ze te leren hoe ze een discussie moeten voeren?

Een mening is namelijk vooral in steen gebeiteld, terwijl een goede discussie ergens vragen bij stelt. Een mening radicaliseert snel, vooral aangezet door andere meningen. Een discussie gaat op zoek naar overeenkomsten, mogelijkheden en vooral oplossingen voor gedeelde problemen.

Een discussie kan pittig zijn, mensen kunnen het ook niet met elkaar eens zijn. Je kan echter altijd overeenkomen dat je het niet eens zal worden. Je hebt het in elk geval geprobeerd en houdt respect voor elkaar. Bij botsende meningen ontstaat vooral frustratie, ruzie en verwijdering.

Persoonlijk construct
Niet gek dus dat steeds meer mensen op zoek gaan naar overeenkomende meningen. Iedereen is vooral op zoek naar mensen, tv-programma's en internetfora die hen bevestigen in hun mening. Bevestiging is ook veel lekkerder dan ruzie, dat vinden zelfs de grootste azijnpissers op internet.

Een discussie is lastiger, je moet je best doen, je moet nadenken over argumenten en voorbeelden die de discussie voeden en verder brengen. Een mening is een persoonlijk construct waar je verder geen verantwoording voor af hoeft te leggen. Dat zien we terug bij president Trump. Hij spuit meningen (het liefst via Twitter), zonder in discussie te hoeven gaan. In Nederland zien we politici dat ook steeds meer doen.

Blijkbaar hoeven politici geen kleur te bekennen als iets een maatschappelijke discussie is

Of neem de #MeToo-hype. Linda Duits zei het mooi in haar artikel in Het Parool van 30 december. Het thema moet uit de media-arena, waar het vooral over meningen gaat. We moeten werkelijk verandering teweegbrengen. Ik denk dat discussie daarbij kan helpen. Dat politici als Rutte en Grapperhaus zich onttrekken aan die discussie over #MeToo is daarbij wel heel verontrustend. Blijkbaar hoeven politici geen kleur te bekennen als iets een maatschappelijke discussie is.

Zwarte Piet
Dit zegt mij dat deze politici ook niet weten wat een goede discussie is. Blijkbaar denken zij dat een discussie meteen een mening nodig heeft. Misschien is dit ook een reden dat ons land maar lastig verder komt met de Zwarte Pietdiscussie. En dat we bij dit soort kwesties weinig (bege)leiding ervaren van onze politici.

Ik heb een goed voornemen voor 2018: ik ga me bekwamen in discussiëren. Natuurlijk gooi ik er nog steeds af en toe een scherpe mening in. Dat moet kunnen in een goede discussie.

Ik hoop dat meer mensen mij zullen volgen. En ik ben benieuwd of dit stuk allerlei meningen oproept, of dat u toch de discussie aangaat met de mensen om u heen of ze deze ontwikkeling herkennen. Het kan een bijzonder jaar worden!